ŞEHİT GAZİ HAKLARI
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI
MADDE 61. – Devlet, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleriyle, malûl ve gazileri korur ve toplumda kendilerine yaraşır bir hayat seviyesi sağlar.
MADDE 84- 2/3/1984 tarihli ve 2985 sayılı Toplu Konut Kanununun ek 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“EK MADDE 2- 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 56 ncı maddesi ile mülga 45 inci ve 64 üncü maddelerine, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47 nci maddesine ve 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna göre veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp veya vazife malulü olmaları sebebiyle kendilerine aylık bağlananlara bir konut ile sınırlı olmak kaydıyla Toplu Konut İdaresince faizsiz olarak kredi verilir. Aynı kanunlar kapsamına giren sebeplerle hayatını kaybedenlerin dul ve yetimleri ile harp veya vazife malullüğü aylığı almaktayken faizsiz kredi hakkından yararlanmaksızın hayatını kaybedenlerin dul ve yetimleri için ise; bir konut ile sınırlı olmak üzere, öncelikle dul eşine, eşi hayatta değilse veya evlenmişse kredi kullanacak çocuklardan en az birisinin yetim aylığı almakta olması kaydıyla aylık bağlanma koşullarına bakılmaksızın talepte bulunan çocuklarına müştereken, bu kişiler bulunmadığı takdirde de öncelikle anaya olmak üzere ana veya babasına konut sahibi yapmak amacıyla Toplu Konut İdaresince faizsiz olarak kredi verilir.
Birinci fıkrada belirtilen haller kapsamında harp veya vazife malulü sayılanlardan sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam eden kamu görevlileri ile ilgili mevzuatına göre aylık bağlanan malullerden, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında çalışmaya başlamaları nedeniyle ödenmekte olan aylıkları kesilenler de birinci fıkra hükmünden yararlanırlar.
Bu kredinin tavan tutarı, Yüksek Planlama Kurulunca belirlenir. Kredi için yapılacak başvurulara, kredilerin kullandırılmasına, geri ödeme süre ve yöntemlerine ilişkin usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumunun görüşü alınarak Toplu Konut İdaresince çıkarılan yönetmelik ile belirlenir.”
MADDE 85- 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendine “sivillerden” ibaresinden sonra gelmek üzere “Sosyal Güvenlik Kurumunca” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 86- 3713 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“EK MADDE 1- 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, özel kanunla kurulan diğer her türlü kamu kurum ve kuruluşları; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonlarının ve sürekli işçi kadrolarının %2’sini aşağıdaki hükümlerde belirtilen hak sahiplerinin istihdamı için ayırmak ve bu madde hükümleri çerçevesinde İçişleri Bakanlığınca hak sahibi olduğu belirlenerek Devlet Personel Başkanlığına bildirilen ve Başkanlıkça atama teklifi yapılanları atamak zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarının kadrolarına, ilgili mali yılda 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 7 nci maddesi kapsamında yapabilecekleri toplam atama sayılarının ne kadarını bu madde kapsamında yapılacak atamalar için ayıracağı ve buna ilişkin diğer hususlar Başbakan onayı ile belirlenir.
Bu madde kapsamında hak sahipliği sonucunu doğuran durumlar aşağıda belirtilmiştir:
a) 5434 sayılı Kanunun mülga 64 üncü maddesi, 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin sekizinci fıkrası, bu Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamına girenler hariç olmak üzere 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna göre veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp veya vazife malulü sayılanlar,
b) 5434 sayılı Kanunun mülga 45 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen haller kapsamında vazife malulü sayılan; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının erbaş ve erler dahil askeri personeli ile Emniyet Teşkilatından Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup personeli,
c) (b) bendi kapsamına girenler hariç olmak üzere 5434 sayılı Kanunun mülga 45 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında olanlardan vazife malulü sayılanlar,
ç) 21 inci maddenin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamında vazife malulü sayılanlar, 17/7/2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında aylık bağlananlardan terör eylemleri nedeniyle hayatını kaybetmiş veya engelli hale gelmiş olanlar ile Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumuna ait fabrika, işletme, müessese veya bağlı ortaklıklarda görevli olanlardan patlayıcı maddelerin üretimi, incelenmesi, muhafazası, nakli, imha edilmesi ve zararsız hale getirilmesi sırasında oluşacak patlamalardan dolayı hayatını kaybedenler.
İstihdam hakkından;
a) İkinci fıkranın (a) ve (b) bentleri kapsamında hayatını kaybedenlerin eş veya çocuklarından birisi ile ana, baba veya kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam iki kişi; ana, baba ve kardeşi yoksa eş veya çocuklarından toplam iki kişi; eş veya çocuğu yoksa ana veya babası ile kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam iki kişi, ana veya babanın bu hakkı kullanmaması durumunda ise bir diğer kardeşi olmak üzere toplam iki kişi,
b) İkinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde sayılan malullerin kendileri veya eş veya çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kendisi veya kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişi,
c) İkinci fıkranın (c) bendine göre malul sayılanların kendileri veya eş ve çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kendileri veya kardeşlerinden birisi; hayatını kaybedenlerin ise eş veya çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişi,
ç) İkinci fıkranın (ç) bendine göre engelli hale gelenlerin kendileri veya eş ve çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kendileri veya kardeşlerinden birisi; hayatını kaybedenlerin ise eş ve çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişi,
yararlanır.
Bu madde kapsamında atanacakların, atamalarının yapılacağı kadro veya pozisyonlar için sınavlara ilişkin hükümler hariç olmak üzere ilgili mevzuatında öngörülen nitelik ve şartları taşımaları zorunludur.
Bir başkasının bakımına muhtaç olacak derecede engelli olanlar, birinci fıkrada sayılan kurumlarda görev yapanlar, istihdam hakkını sağlayan olayın meydana geldiği tarihten sonra söz konusu kurum ve kuruluşlarında görev yapmakta iken bu görevinden ayrılmış olanlar ile kırk beş yaşını bitirmiş olanlar istihdam hakkından faydalanamazlar ve bu durumda olanlar yukarıdaki fıkraların uygulanmasında dikkate alınmaz.
Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadrolara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların ise memur unvanlı kadrolara atama teklifleri Devlet Personel Başkanlığınca yapılır. Sözleşmeli personel pozisyonları ve işçi kadrolarına yapılacak atama tekliflerinde ise hak sahiplerinin bu fıkra uyarınca öğrenim durumları itibarıyla atanabilecekleri kadro unvanları dikkate alınarak Devlet Personel Başkanlığınca belirlenen aynı veya eşdeğer unvanlı pozisyon ve kadrolar esas alınır.
Kamu kurum ve kuruluşları bu madde kapsamında atama yapılması amacıyla ayırdıkları %2 oranındaki kadro ve pozisyonların unvan ve sayısını her yılın şubat ve ağustos aylarının son gününe kadar Devlet Personel Başkanlığına bildirirler.
Bu madde kapsamında başvuranlardan hak sahibi olanlar İçişleri Bakanlığınca tespit edilerek, liste hâlinde her yılın mart ve eylül aylarının son gününe kadar Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Bildirilenlerin atama teklifleri, kamu kurum ve kuruluşlarının söz konusu münhal kadro ve pozisyonlarına Devlet Personel Başkanlığınca kırk beş gün içinde yapılır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca atama yapılabilecek kadro ve pozisyonların bildirilmemesi veya unvan bazında ihtiyacın karşılanamaması durumunda Devlet Personel Başkanlığınca kapsamdaki kamu kurum ve kuruluşlarının münhal kadro ve pozisyonlarına resen atama teklifi yapılır. Atama işlemlerinin, atama teklifinin kamu kurum ve kuruluşuna intikalinden itibaren otuz gün içinde yapılması zorunludur. Atama emri ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgililere tebliğ edilir. İlgililerin işe başlama sürelerine ve işe başlamama hâlinde yapılacak işlemlere ilişkin olarak 657 sayılı Kanunun 62 nci ve 63 üncü maddeleri hükümleri uygulanır. Atama onayı alınmasına rağmen görevine başlamayanlar ile başladıktan sonra herhangi bir sebeple görevden ayrılanlar bu madde kapsamında yeniden istihdam edilemezler. Kamu kurum ve kuruluşları atama ve göreve başlatma işlemlerinin sonucunu, işlemlerin tamamlanmasını takip eden on beş gün içinde Devlet Personel Başkanlığına bildirirler.
Bu maddenin uygulanmasında takip edilecek usul ve esaslar ile diğer hususlar; Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Millî Savunma Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının görüşleri alınmak suretiyle, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde Devlet Personel Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığınca müştereken hazırlanan ve Bakanlar Kurulunca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.”
MADDE 87- 3713 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 13- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ek 1 inci madde kapsamında istihdam hakkı bulunanlardan kırk beş yaşını doldurduğu için istihdam hakkından yararlanamayacak olanlar, söz konusu maddede öngörülen yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde İçişleri Bakanlığına müracaat etmeleri şartıyla bir defaya mahsus olmak üzere mezkûr maddede belirtilen istihdam hakkı sınırlamaları çerçevesinde yararlandırılır.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ek 1 inci madde kapsamına girenler ile bu maddenin birinci fıkrasında belirtilenlerden İçişleri Bakanlığınca hak sahibi olduğu tespit edilenlerin atama teklifleri Devlet Personel Başkanlığınca 2015 yılı sonuna kadar kura usulü ile yapılır. Hak sahiplerinin atama teklifleri; ek 1 inci madde kapsamına giren kurum ve kuruluşların dolu kadro ve pozisyon sayısının, kurumların toplam dolu kadro ve pozisyon sayısına oranı esas alınmak suretiyle hak sahiplerinin kamu kurum ve kuruluşlarına dengeli dağılımı gözetilerek Devlet Personel Başkanlığınca kura usulü ile gerçekleştirilir. Hak sahiplerinin atamasının yapılacağı kadro veya pozisyonun belirlenmesinde ek 1 inci maddede öngörülen usul uygulanır. Bu madde kapsamında yapılacak işlemlere ilişkin usul ve esaslar, ek 1 inci maddede öngörülen yönetmelikte düzenlenir. Kura sonucu yapılacak atamalarda atama teklifleri ile birlikte atama teklifi yapılan kamu kurum ve kuruluşlarına diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın kadro ve pozisyonlar ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılır. Bu kadro ve pozisyonlar mevzuatı uyarınca düzenlenen ilgili cetvel ve bölümlere eklenmiş sayılır. Bu şekilde ihdas edilen kadro ve pozisyonlar herhangi bir şekilde boşalması hâlinde başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.
Bu madde uyarınca yapılan atamalar, ek 1 inci maddede belirtilen hak sahiplerinin atanması için ayrılması gereken %2 oranındaki kadro ve pozisyon sayılarının hesabında dikkate alınmaz.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ek 1 inci maddeye göre yapılan başvurular başvuru tarihindeki mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.
Bu madde ile ek 1 inci madde kapsamında 31/12/2015 tarihine kadar yapılacak atamalar, yılı merkezi yönetim bütçe kanunlarında yer alan kısıtlamalara tabi tutulmaz.”
MADDE 88- 8/1/2002 tarihli ve 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesine birinci ve dördüncü fıkralarından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş, aynı maddenin mevcut ikinci fıkrasında yer alan “malûl, yaşlı,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, üçüncü fıkrasında yer alan “ilgili hükümleri” ibaresi “ilgili diğer hükümleri” ve beşinci fıkrasında yer alan “üçüncü fıkrada” ibaresi “beşinci fıkrada” şeklinde değiştirilmiştir.
“24/2/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun veya 28/5/1986 tarihli ve 3292 sayılı Vatani Hizmet Tertibi Aylıklarının Bağlanması Hakkında Kanun kapsamındaki hizmetleri sebebiyle vatani hizmet tertibinden aylık bağlananların; 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 56 ncı maddesi ile mülga 45 inci ve 64 üncü maddelerine veya 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47 nci maddesine, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre vazife malulü sayılarak aylık bağlananların kendileri, eşleri, evli olmayan ve yirmi beş yaşını doldurmamış olan çocukları, anne ve babaları; yukarıda sayılan kanunlara göre harp veya vazife malulü sayılanlardan sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam edenler ile vazife malulü sayılarak aylık bağlananlardan, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında çalışmaya başlamaları nedeniyle ödenmekte olan aylıkları kesilenlerin kendileri ile eşleri, evli olmayan ve yirmi beş yaşını doldurmamış çocukları, anne ve babaları; yukarıda sayılan kanunlara göre harp veya vazife malulü sayılacak şekilde hayatını kaybedenlerin ya da aynı kapsamda aylık almaktayken hayatını kaybedenlerin eşleri, evli olmayan ve yirmi beş yaşını doldurmamış olan çocukları, anne ve babaları; engelliler için sağlık kurulu raporuyla %40 ve üzerinde engelli olduğunu belgeleyen Türk vatandaşlarının kendileri, ağır engellilerin kendileri ile birlikte birden fazla olmamak üzere birlikte yolculuk ettikleri refakatçileri, demiryolları ve denizyollarının şehiriçi ve şehirlerarası hatlarından, belediyelere, belediyeler tarafından kurulan şirketlere, birlik, müessese ve işletmelere veya belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ait şehiriçi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanırlar.
Türk vatandaşı olan altmış beş yaş ve üzeri kişiler, demiryolları ve denizyollarının şehiriçi hatları ile belediyelere, belediyeler tarafından kurulan şirketlere, birlik, müessese ve işletmelere veya belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ait şehiriçi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz olarak, demiryolları ve denizyollarının şehirlerarası hatlarından ise %50 indirimli olarak yararlanırlar. Bu fıkrada belirtilen kurum ve kuruluşlar, belediyeler, belediyeler tarafından kurulan şirketler, birlikler, müessese ve işletmeler altmış ila altmış beş yaş arasında bulunan kişilerin toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz veya indirimli olarak yararlanmasını sağlayabilirler.”
“İlgili kurumlar, belediyeler ile belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketler, ücretsiz ve indirimli seyahat hakkının kullanılması ile ilgili olarak gerekli tedbirleri alırlar. Ücretsiz veya indirimli seyahat hakkının kullandırılmaması hâlinde bu haktan faydalandırılmayan her kişi için toplu taşıma aracının tarifesi üzerinden elli tam bilet bedeli tutarında idari para cezası mülki idare amiri tarafından uygulanır. Bu maddeye göre verilecek idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir.
İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri kapsamında hizmet verecek toplu taşıma araçları, toplu taşıma hizmetlerinin kapsamı ile bu hizmetlerden ücretsiz ve indirimli yararlanmaya ilişkin usul ve esaslar, Maliye, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme, İçişleri ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarının görüşleri alınmak suretiyle Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
1005 sayılı Kanun ve 3292 sayılı Kanun kapsamında vatani hizmet tertibinden aylık bağlananlar ile 5434 sayılı Kanunun 56 ncı, mülga 45 inci ve 64 üncü maddelerine veya 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesine göre harp veya vazife malullüğü aylığı bağlananların ya da 2330 sayılı Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre aylık bağlananların veya harp veya vazife malulü sayılanlardan sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam eden kamu görevlileri ile harp veya vazife malullüğü aylığı almakta iken 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında çalışmaya başlamaları nedeniyle ödenmekte olan aylıkları kesilenlerin, bu fıkrada sayılan kanunlar veya maddeler gereğince dul ve yetim aylığı bağlananların ikametgâhlarında kullandıkları elektrik enerjisi ücreti %40’tan; belediyelerce tahakkuk ettirilecek su ücreti ise %50’den az indirim içermemek üzere belirlenecek tarife üzerinden alınır.”
MADDE 89- 4736 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 1- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, yetim aylığı alan ve ücretsiz seyahat hakkı bulunanların bu aylıkları almaya devam ettikleri müddetçe ücretsiz seyahat hakkı saklıdır.”
MADDE 90- 17/7/2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanunun ek 1 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(9.500) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarın, çalışma gücü kaybı;
a) Yüzde kırktan daha aşağı olanlar hariç olmak kaydıyla, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen malullerin kendilerine yüzde altmışı tutarında,
b) 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen malullerin kendilerine yüzde sekseni tutarında,
c) 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen malullerin kendilerine tamamı tutarında,
ç) 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde belirtilenlerin 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 34 üncü maddesi uyarınca belirlenecek hak sahiplerine ise tamamı üzerinden yapılacak paylaştırma tutarında,
aylık bağlanır.
Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenen bu aylıklar her yıl sonunda faturası karşılığında Maliye Bakanlığından tahsil edilir.
Ancak, ölenlerin anne ve babasına aylık bağlanmasında, 5510 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartları aranmaz. Çalışma gücü kayıpları nedeniyle bu maddeye göre aylık bağlanmasına hak kazanmakla birlikte aylık bağlanmamış olanlardan veya bu maddeye göre aylık almakta iken vefat edenlerin önceden tespit edilmiş malullük oranlarına göre hak kazanabilecekleri ya da almakta oldukları aylıklar, 5510 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi uyarınca belirlenecek hak sahiplerine birinci fıkranın (ç) bendine göre intikal ettirilir.”
MADDE 91- 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 72 nci maddesinin dördüncü fıkrasının birinci cümlesi ile dördüncü cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddenin son fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
“Bu Kanunun 56 ncı maddesi ile mülga 45 inci ve 64 üncü maddeleri, 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesi ve 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre aylık bağlanmış malullerden ölenlerin ya da bu hükümlere göre aylık bağlanmasını gerektiren olaylar sebebiyle hayatını kaybedenlerin ana veya babalarına, ölüm tarihini takip eden ay başından geçerli olmak üzere 5510 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi ile bu Kanunun mülga 77 nci ve 92 nci maddelerinde sayılan haller hariç olmak kaydıyla herhangi bir şart aranmaksızın aylık bağlanır; erbaş ve erler ile yedek subay okulu öğrencilerinin ana veya babasına bağlanan aylığın toplamı 16 yaşından büyükler için tespit edilen bir aylık asgari ücretin net tutarından az olamaz.”
“Erbaş ve erler ile yedek subay okulu öğrencilerinin ana ve babalarına bağlanacak aylığın 16 yaşından büyükler için tespit edilen bir aylık asgari ücretin net tutarına yükseltilmesi amacıyla aylık yükseltilmesi yapılan hallerde ilave edilen kısım hariç olmak kaydıyla, bu fıkra kapsamında ana ve babalara bağlanacak aylıklar Bakanlar Kurulu kararı ile %200’üne kadar yükseltilebilir.”
MADDE 92- 5434 sayılı Kanunun ek 77 nci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi ve (b) bendinin üçüncü cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı bendin dördüncü cümlesi yürürlükten kaldırılmış, (c) bendinde yer alan “Sivil iştirakçiler ile” ibaresi “Sivil iştirakçilere uygulanacak azami derece ve kademe, öğrenim durumları ve hizmet sınıfları itibarıyla 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre yükselebilecekleri derece ve kademe;” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddeye birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve mevcut üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
“Bu Kanunun 56 ncı maddesi ile mülga 45 inci ve 64 üncü maddelerine, 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesine ve 2330 sayılı Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp veya vazife malullüğü aylığı üzerinden aylık bağlananların bu aylıkları, aşağıdaki esaslar dahilinde yükseltilir.”
“Astsubaylar ve uzman jandarmalarda yükselinebilecek azami derece ve kademe, 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda kendilerine ilişkin aylık gösterge tablosunda belirlenmiş olan en yüksek derece ve kademedir.”
“Bu madde kapsamında yapılacak olan intibak işlemlerinde, 1 Eylül tarihi esas alınır. 1 Eylül tarihi esas alınarak yapılacak olan intibak işlemlerinde, görevde iken yapılan son terfi işleminin üzerinden bir tam yıl geçmemiş olanlar hakkında izleyen yılın 1 Eylül tarihi itibarıyla intibak işlemi yapılır.”
MADDE 93- 5434 sayılı Kanunun ek 79 uncu maddesinin birinci, dördüncü, altıncı ve onuncu fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddenin beşinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
“Bu Kanunun 56 ncı maddesi ile mülga 45 inci ve 64 üncü maddeleri, 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesi, 2330 sayılı Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp veya vazife malullüğü aylığı üzerinden aylık bağlananlara, bu madde uyarınca ek ödeme verilir.”
“Birinci fıkrada belirtilen hükümlere göre aylık bağlanmasını gerektiren olaylar sebebiyle hayatını kaybedenlerin dul ve yetimleri, birinci derece malullere uygulanan gösterge üzerinden; aynı sebeplerle malullük aylığı almakta iken ölenlerin dul ve yetimleri ise malullerin hayatta iken maluliyet derecelerine göre yararlandıkları gösterge üzerinden ve sosyal güvenlik kanunlarına göre dul ve yetim aylığı aldıkları süre ile sınırlı olarak ek ödemeden yararlanır. Dul ve yetim sayısının bir kişiden fazla olması hâlinde, verilecek ek ödeme hak sahipleri arasında eşit olarak paylaştırılır.”
“Birinci fıkrada belirtilen hükümlere göre aylık bağlanmasını gerektiren olaylar sebebiyle hayatını kaybedenlerin, aynı sebeplerle malullük aylığı almakta olanların veya bunlardan ölenlerin çocuklarına her ay için; ilköğretimleri sırasında (1.250), ortaöğretimleri sırasında (1.875) ve yükseköğretimleri sırasında (2.500) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda eğitim ve öğretim yardımı yapılır. Bu yardımlar, yılda bir kez olmak üzere, bulunulan yılın Eylül ayında geçerli olan memur aylık katsayısına göre hesaplanarak 1 Eylül-31 Aralık tarihleri arasında ve öğrenim durumunu gösterir belge ile birlikte yapılacak talep tarihindeki öğrenim seviyesi esas alınmak suretiyle toptan ödenir. 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında faaliyet gösteren özel eğitim okullarında eğitim alanlar da bu fıkranın durumlarına uygun hükümlerinden yararlanırlar.”
“Birinci fıkrada belirtilen haller kapsamında harp veya vazife malulü sayılanlardan sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam eden kamu görevlileri ile ilgili mevzuatına göre aylık bağlanan malullerden, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında çalışmaya başlamaları sebebiyle ödenmekte olan aylıkları kesilenler de yukarıdaki esaslar dahilinde ek ödeme ile eğitim öğretim yardımından yararlanırlar.”
MADDE 94- 5434 sayılı Kanunun ek 81 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “ek 77 nci madde kapsamına girenler hariç olmak üzere vazife malûllüğü veya” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 95- 5434 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 225- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, bu Kanunun 56 ncı maddesi ile mülga 45 inci ve 64 üncü maddelerine, 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesine ve 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna göre veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp malullüğü veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olanlar ile bunlardan aylık almakta iken ölenlerin veya anılan madde ve kanunlara göre aylık bağlanmasını gerektiren olaylar sebebiyle hayatını kaybedenlerin dul ve yetimleri; bu maddeyi düzenleyen Kanunla ana ve babalara aylık bağlanabilmesine ilişkin olarak bu Kanunun 72 nci maddesinin dördüncü fıkrasında yapılan değişikliklerin, bağlanmış olan aylıkların intibak suretiyle arttırılmasına ilişkin ek 77 nci maddesinde yapılan değişikliklerin, ek ödeme ve eğitim öğretim yardımı verilmesine ilişkin olarak ek 79 uncu maddesinde yapılan değişikliklerin durumlarına uygun hükümlerinden, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki döneme ilişkin olarak herhangi bir fark ödenmeksizin ilgili maddelerde belirlenmiş olan usul ve esaslar çerçevesinde yararlandırılırlar.
Ek 79 uncu madde kapsamında ek ödemenin beş katı tutarında yardım yapılmış olması hâlinde, bu ödemenin yapıldığı beşinci yılı takip eden ödeme dönemine kadar bir süre geçmedikçe bu maddeyi düzenleyen Kanunla ek 79 uncu maddenin dördüncü fıkrasında yapılan değişiklikten dolayı ödeme yapılmaz. Beş yıllık dönemin bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce dolmuş olması hâlinde geriye yönelik herhangi bir ödeme yapılmaz.
72 nci maddenin dördüncü fıkrasının birinci cümlesinde bu Kanunla yapılan değişiklik neticesinde, aylık bağlama şartları yeniden düzenlenen kişiler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bağlanmış olan aylıkları sebebiyle açtıkları davalardan feragat etmeleri hâlinde; kendilerine çıkarılmış olan borçların faize ilişkin kısmı terkin olunur, anaparaya ilişkin kısmı ise beş yıla kadar taksitlendirilir ve haklarındaki mevcut dava ve icra takiplerinden vazgeçilir. Aylık taksit tutarının kişinin gelirinin dörtte birini aşması hâlinde taksit süresi uzatılır. Ancak, adlarına borç çıkartılmış olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra vefat edenlerin vefat tarihi itibarıyla borçlarının kalan kısmı; önceden vefat edenlerin ise bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla borçlarının kalan kısmı tahsil edilmez ve haklarında bu amaçla dava veya icra takibi bulunması hâlinde bunlardan vazgeçilir.”
MADDE 96- 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin birinci ve ikinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Harp malulleri ile 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri veya 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre vazife malullüğü aylığı bağlanmış malullerden, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlayanların aylıkları kesilmez.”
MADDE 97- 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin beşinci fıkrasının ikinci cümlesi ile onbeşinci fıkrasının (a) ve (d) bentlerinin birinci cümleleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Ancak, harp malulleri ile 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre veya 5434 sayılı Kanunun 56 ncı maddesine göre vazife malulü olduğuna karar verilenlerden, sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam edenlere ise görevden ayrılmalarına ve başkaca bir müracaata gerek kalmaksızın sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ay başından itibaren aylık bağlanır.”
“5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi hükmü saklı kalmak kaydıyla vazife malûllüğü aylığı bağlanmış olanlardan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışmaya başlayanların aylıkları, çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme dönemi başından itibaren kesilir ve bunlar hakkında uzun vadeli sigorta kolları uygulanır.”
“Harp malulleri ile 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre veya 5434 sayılı Kanunun 56 ncı maddesine göre vazife malulü olduğuna karar verilenlerden, sınıf veya görev değiştirerek 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışmaya devam edenler hakkında uzun vadeli sigorta kollarının uygulanmasına devam edilir.”
MADDE 98- 5510 sayılı Kanunun geçici 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde, aynı maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde geçen “3713 sayılı Kanuna göre” ibaresi ile ikinci fıkrasında geçen “3713 sayılı Kanun kapsamında” ibaresi “2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlar veya 5434 sayılı Kanunun 56 ve mülga 64 üncü maddeleri kapsamında” şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin son cümlesi yürürlükten kaldırılmıştır.
“c) 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre veya 5434 sayılı Kanunun 56 ve mülga 64 üncü maddelerine göre vazife malullüğü aylığı almakta iken; bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla çalışmaya devam edenler ile sonradan bu Kanuna tabi çalışmaya başlayacaklar için sosyal güvenlik destek primi uygulanmaksızın bu Kanunun 5 inci maddesinin (c) bendi hükümleri uygulanır.”
MADDE 99- 5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 52- Bu maddeyi düzenleyen Kanunla 2330 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında vazife malullüğü aylığı bağlandıktan sonra sigortalı olarak çalışanların bu şekilde geçen sigortalı çalışmalarından kaynaklanan haklarına ilişkin olarak yapılmış olan düzenlemeler, 3713 sayılı Kanun kapsamına giren sebeplerle vazife malullüğü aylığı bağlanmış veya bağlanmasına hak kazanmış olup da bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sınıf veya görev değiştirmek suretiyle çalışmaya devam eden veya bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında tekrar çalışmaya başlamış olanlardan bu çalışmaları devam etmekte olanlar hakkında da uygulanır. Bunlardan, vazife malullüğü aylığı bağlandıktan sonra geçen çalışmaları bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra olanların, kesenek ve karşılık ödenmek suretiyle geçen hizmet süreleri prim ödeme gün sayısı olarak ve bu süreler içindeki emeklilik keseneğine esas aylık tutarları da aynı dönemler için geçerli olan aylık prime esas kazanç olarak sayılır.”
TÜRKİYEDE GAZİLERE UYGULANAN SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI
“Doç. Dr. Ali Seyyar; Türkiye’de Gazilere Yönelik Sosyal Güvenlik Uygulamaları; (Yüksek Lisans Öğrenceileri Tarafından Hazırlanmış ve Değerlendirilmiş Bir Çalışma); Sakarya Üniversitesi; Sosyal Bilimler Enstitüsü.”
1. TÜRKİYEDE GAZİLERE UYGULANAN SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI
A. GAZİ KİME DENİR ?
MUHARİP GAZİ: Türk Silahlı Kuvvetleri Mensuplarından Harbe Fiilen Katılanları,
MALUL GAZİ: Türk Silahlı Kuvvetleri Mensuplarından; Türkiye Cumhuriyeti Devleti Sınırlarını Korumak Ve Güvenliğini Sağlamak Görevi İle Harpte Veya Devletin Bekasını Hedef Alan Terör Örgütlerine Karşı Yurt İçi Ve Yurt Dışı Mücadelede Her Çeşit Düşman Veya Terörist Silahlarının Tesiriyle Veya Harp Bölgesindeki Harekat Ve Hizmetleri Sırasında, Bu Harekat Ve Hizmetlerin Sebep Ve Tesiriyle Yaralanarak Tedavileri Sonucunda Sakatlığı Rapor İle Kesinleşenleri, İfade Eder.
B. YARALANAN/SAKAT KALAN PERSONELE SAĞLANAN HAKLAR
a. Yaralanan Personelin Sağlık İşlemleri:
(1) Yaralı personelin tedavileri, sağlık işlemlerinde kesin sonuç alınıncaya kadar terhis edilseler dahi devam edilir.
(2) Tedavileri sonucunda kat’i rapor ile taburcu edilenlerden rahatsızlıkları devam edenler Askerlik Şubesi Başkanlıklarınca, Asker Hastanelerine sevk edilerek tedavilerinin tamamlanması sağlanır ve tedavisi sonucu haklarında “Askerliğe Elverişli Değildir” şeklinde kesin sağlık raporu verilenlerin özlük haklarının tahakkuku için gerekli işlemlere başlanır.
(3) Yurtiçinde tedavileri mümkün olmayanların, yetkili sağlık kuruluşlarının raporlarına istinaden yurtdışında tedavi edilmeleri sağlanır.
b. Yaralanan Personele Sağlanan Maddi Haklar:
(1) Nakdi Tazminat (Sb./Astsb./Uzm.Erb./Erb.Er) :
Aşağıda, “SAKAT KALAN PERSONELE SAĞLANAN MADDİ HAKLAR” bölümünde açıklanan kanunlar kapsamına giren yaralı personele;
En yüksek devlet memuru brüt aylığının(ek gösterge dahil) 100 katı tutarının % 20’sini geçmemek şartıyla; iş ve güçten kalma sürelerinin, arıza bırakması durumunda, en yüksek devlet memuru bürüt aylığının 100 katı tutarın %2’si oranıyla, arıza bırakmaması halinde ise %1’i oranıyla çarpımı sonucu çıkan meblağ nakdi tazminat olarak ödenir.
(2) Hava Değişim Bedeli ve Yol Ücreti Ödenmesi (Erb./Er):
Tedavilerini müteakip hava değişimi alan personele hava değişimi süresinin ilk üç ayı hava değişimi bedeli Askerlik Şubesi Başkanlıklarınca ödenir.
18 aylık askerlik süresinde 3 ay hava değişimi alan personelin bu süresi askerlikten sayılır. Hava değişimine gönderilen hastaya yol ücreti hastane saymanlığınca ödenir ve tren sevk muhtırası verilir. Hastaneye sevk sırasında ise Askerlik Şubesi Başkanlıklarınca sevk işlemi yapılarak yol ücreti hak sahibine tahakkuk ettirilir.
(3) Tedavisi Uzun Süren Subay ve Astsubayların Terfii :
Görev esnasında yaralanmaları sebebiyle uzun süreli tedaviye tabi tutulanların bulundukları rütbelerde bir yıllık sicili bulunması yeterlidir.
(4) Hava Değişimi Süresince İlaç İhtiyaçlarının Temini :
Tedavisi devam ederken hava değişiminde bulunan personelin ilaca ihtiyacı olduğu takdirde bulunduğu yerdeki Merkez Komutanlığı, yoksa Askerlik Şubesi Başkanlıklarına başvurarak tabip muayenesi sonucu ilaçlarını karşılıksız temin ederler.
(5) Sıhhi İzin Süreleri (Sb./Astsb./ Uzm.Erb.) :
T.S.K.Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 31 nci maddesine göre barışta ve savaşta görev esnasında veya görev dışında görevlerinden dolayı bir saldırıya veya kazaya uğrayan veya bir meslek hastalığına yakalanan subay ve astsubaylar, müddet ne olursa olsun iyileşinceye kadar izinli sayılırlar.
(6) İşe Alınmada Öncelik (Yd.Sb./Erb.Er) :
Terörle mücadele sırasında malul sayılmayacak şekilde yaralanan Yd.Sb. ve Erbaş ve Erlere; kamu kurum ve kuruluşlarına ait iş yerlerine işçi statüsünde personel alımlarında öncelik tanınmaktadır. Hak sahipleri, sağlık kurulu raporu ve terörle mücadelede yaralandığını belgeleyen komutanlık yazısı ile beraber İş ve İşçi Bulma Kurumu Ünitelerine kayıt yaptırabilirler.
(7) Yara İşareti Takılması (Sb./Astsb./Uzm.Erb.) :
İç Güvenlik görevlerinde veya kaçakçılığın men ve takibi ile hudut emniyet hizmetlerinde fiilen çatışmalar sonucu yararlananlar ve yaralandıklarını onaylanmak suretiyle belgeleyenler yara işareti takarlar.
C. SAKAT KALAN PERSONELE SAĞLANAN HAKLAR
A. Sakat Kalan Personelin Sağlık İşlemleri :
(1) 2330 sayılı kanun kapsamına giren ve tedavi giderleri herhangi bir kamu kurum ve kuruluşlarınca karşılanmayan yaralıların ve sakatların tedavi giderleri Devlet, Üniversite, Sosyal Sigorta Kurumu Hastaneleri ile Asker Hastanelerinde ücretsiz olarak yapılır.
(2) Malul erbaş ve erler, Emekli Sandığı’ndan sağlık karnelerini alıncaya kadar geçen süre içerisinde, maluliyetlerine neden olan rahatsızlıklardan dolayı tedavileri, 2330 sayılı kanun hükümlerine göre Asker Hastanelerinde yapılacaktır. Bu durumdaki sakat ve yaralıların müracaatları halinde Askerlik Şubeleri kanalıyla Asker Hastanelerine sevk edilmeleri sağlanacaktır.
(3) Eksilen vücut organları, yurtiçi veya yurtdışında en son teknik usullere göre yapılması mümkün sunileriyle tamamlattırılır ve gerekirse tamir ettirilir veya yenisi yaptırılır.
(4) Yaşamak için gerekli hareketleri yapmaktan aciz olanlar (felçli) ile kimsesizler, kamu kurum kuruluşlarına ait, bunlar bulunmadığı takdirde özel rehabilitasyon ve bakım merkezleri, yurtlar ve huzurevlerinde parasız olarak veya masrafları devlet tarafından karşılanmak üzere barındırılır, baktırılır ve tedavileri yaptırılır.
(5) TSK. İç Hizmet Kanununun 66 ncı md. a fıkrası gereğince; TSK.’de görevli personelden (Sb./Astsb./Uzm.Erb.), göreve müteallik olarak bir uzvunu veya duyusunu tamamen veya kısmen kaybedenlerin her türlü ihtiyaçları bağlı olduğu komutanlık tarafından karşılanır.
B. Sakat Kalan Personelin Maddi Hakları :
(1) Nakdi Tazminat (Sb./Astsb./Uzm.Erb./Erb.-Er) :
Nakdi Tazminat aşağıdaki hallerde sakatlanan personele;
(a) 2330 Sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkındaki Kanun gereği:
(I)İç güvenlik ve asayişin korunması veya kaçakçılığı men, takip ve tahkiki konularında görevli olanlar bu görevlerinden dolayı ya da görevleri sona ermiş olsa bile yaptıkları hizmet nedeniyle yaralanarak sakat kalmaları,
(II)Devlet güçlerini sindirme amacına yönelik saldırılara maruz kalıp yaralanmaları/sakat kalmaları halinde,
(b) 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu gereği:
Silahlı Kuvvetler mensuplarının yurtiçinde ve yurtdışında görevlerini ifa ederlerken veya sıfatları kalkmış olsa bile bu görevlerini yapmalarından dolayı terör eylemlerine muhatap olarak yaralanarak sakat kalmaları halinde malul personele en yüksek devlet memuru brüt aylığının (Ek gösterge dahil) 100 katı tutarının % 25’nden % 75’ine kadar sakatlık derecesine göre nakdi tazminat ödenir. Yaşamak için gerekli hareketleri yapmaktan aciz ve hayatını başkasının yardım ve desteği ile sürdürebilecek şekilde malul olanlara en yüksek devlet memuru brüt aylığının (ek gösterge dahil) 200 katı tutarında tazminat ödenir.
Kesin raporun alınmasının uzaması halinde, tazminatın ödenme usullerine göre, olay tarihi itibariyle belirlenen miktarın asgari oranı üzerinden avans ödemesi yapılır.
TSK Dayanışma vakfının tüzüğündeki gerçek yardım koşulu (Sb./Assb./Uzm.Erbaş.)
Hizmet süresine bakılmaksızın 1, 2, 3 ve 4′üncü derecelerden malul olarak TSK’dan ayrılan herkese maluliyet yardımı yapılmaktadır. Bu yardımın hesaplanmasında personelin bağışta bulunduğu ayın hizasındaki gösterge ile memur maaş katsayının çarpımı sonucu çıkan tutar dikkate alınmakta ve bu miktar kişinin kendisine maluliyet yardımı olarak ödenmektedir.
(3) Malul Subay ve Astsubayların TSK’de Göreve Devam Etmeleri:
TSK’lerinde görev yapamaz raporu alan ve organ kaybı bulunan (malul) Subay ve Astsubaylardan kendi istekleriyle göreve devam etmek isteyenler, GATA Profesörler Sağlık Kuruluna sevk edilen ve “BELİRTİLEN GÖREVLERİ YAPAR” kararı alan ve Genelkurmay Başkanlığınca onaylanan Subay ve Astsubaylar, tekrar TSK’de uygun kadro görev yerlerinde mevcut statüleri ile istihdam edilir ve istihdam edilen personelin bu durumlarını belgelemeleri halinde görev tahsislilerle birlikte TSK’lerinde görev yaptığı sürece konut tahsisi yapılır.
(4) T.C.Emekli Snd. Gn. Md. lüğünce Maaş Bağlanması, Emekli İkramiyesi Verilmesi, Tütün ve Alkol Ürünlerinin Satış Bedellerinden Pay Verilmesi ve Öğrenim Yardımı Yapılması :
(a)Maaş Bağlanması (Sb./Astsb./Uzm.Erb./Erb.-Er) :
2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun Maddesi kapsamına girenlerden;
(I) Sakatlanarak bağlı oldukları sosyal güvenlik mevzuatına göre emekliye sevk edilenlere görev malullüğü aylığı bağlanır.
Bu madde gereğince, ilgili sosyal güvenlik kurumlarınca kendi mevzuatına göre bağlanan aylıklar % 25 arttırılarak ödenir.
(II) Herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olmayanların sakat kalmaları halinde, öğrenim durumlarına göre (Öğrenimi bulunmayanlar ilkokul mezunuymuş gibi) derece ve kademesi üzerinden kendilerine 5434 Sayılı Kanun hükümlerine göre T.C.Emekli Sandığınca görev malullüğü aylığı % 25 artırılarak bağlanır. Maaşa bağlanan malul personelin vefatı halinde ise dul ve yetimlerine maaş bağlanır. Maaş bağlanan hak sahipleri vergi iadelerini maaş aldıkları bankalardan alırlar. Bağlanan aylıklar, her yıl kademe ilerlemesi, her üç yılda bir derece yükselmesi işlemine tabi tutulur.
Başkasının yardım ve desteği olmadan yaşamak için gereken hareketleri yapmayacak derecede malul olanlara, asgari ücretin net tutarı, aylıklarıyla birlikte ayrıca ödenir.
(b)Emekli İkramiyesi Verilmesi (Sb./Astsb./Uzm.Erb.) :
Yaşamak için gerekli hareketleri yapmaktan aciz ve hayatını bir başkasının yardım ve desteği ile sürdürebilecek şekilde malul olanlara en yüksek devlet memuru brüt aylığı (ek gösterge dahil) üzerinden, bunun dışında malul kalanlara mevcut aylıkları üzerinden 30 yılhizmet yapmış gibi emekli ikramiyesi ödenir.
(c)Tütün ve Alkol Ürünlerinin Satış Bedellerinden Pay Verilmesi (Sb./Astsb./Uzm.Erb./Erb.-Er) :
Harp ve vazife malullerine tütün ve alkol ürünlerinin satış bedellerinden pay verilir. Verilecek miktar, T.C.Emekli Sandığınca sakatlık derecesine göre hesaplanarak yılda bir defa ödenir.
Harp ve vazife malullerine hayatta bulundukları sürece ödeme yapılır. Malulün ölümü halinde ise ölen malulün en son yılda aldığı pay tutarının 5 katı bir defaya mahsus olmak şartıyla dul ve yetim aylığı bağlanacaklara eşit miktarda paylaştırılmak suretiyle yardım olarak ödenir ve kesilir.
(ç) Öğrenim Yardımı (Sb./Astsb./Uzm.Erb./Erb.-Er) :
Tütün ve Alkol Ürünlerinin Satış Bedellerine Pay Verilmesi Hakkında Kanun (3480 sayılı Kanun) gereği malul personelin öğrenim görmekte olan çocuklarına yardım yapılır. Öğrenim Yardımı, iki yıl üst üste sınıfta kalanlara verilmez.
(5) OYAK Yardımı (Sb./Astsb./Uzm.Erb.):
(a) Subay, Astsubay ve üye olmaları halinde Uzm. Erbaşlara sağlık raporunun onay tarihinden itibaren 1 yıl içinde müracaat edilmesi halinde 205 sayılı yasanın 27 nci maddesi gereğince yardım yapılır.
(b) “TSK’lerinde Görev Yapamaz” kararı alarak malulen emekliye ayrılan üyeler hizmet sürelerine bakılmaksızın malul oldukları tarihten itibaren 2 yıl içerisinde, göreve devam edenler ise müracaatlarını müteakip hemen Oyak Konut Kredisini kullanabilirler.
(6) Kamu Konutlarından Yararlanma ve Kira Yardımı (Sb./Astsb./ Uzm.Erb):
3713 Sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 nci maddesi (b) fıkrası gereği; kamu konutlarından yararlanmakta iken malul olanların kendileri, olay tarihinden itibaren bir yıl süreyle lojman kirası ve yakıt parası oturan kişi tarafından ödenmek şartıyla yararlanmaya devam ederler. Bu süre sonunda ikametgah olarak kullanacakları yurt içindeki taşınmazın kira bedeli 10 yıl süreyle devletçe karşılanır.
(7) Toplu Konut Kredisi Verilmesi (Sb/Astsb/Uzm.Erb./Erb.-Er):
3713 Sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 nci maddesi gereği, terör eylemlerine muhatap olarak yaralanarak sakat kalan TSK mensuplarına, öncelik sıralamasına göre;
– Maaş bağlanan malulün kendisi,
– Malulün kendisi hayatta değilse, maaşa bağlanan dul eşi,
– Eşi hayatta değil veya evlenmişse, maaşa bağlanan çocukları müştereken bu krediden faydalanır.
Toplu konut kredisi miktarı her yıl DİE tarafından Türkiye geneli için ilan edilen yıllık tüketici fiyat artış oranı dikkate alınarak arttırılır. İstek halinde bu miktarın altında da kredi açılabilir. Krediye faiz uygulanmaz. Kredinin geri ödenmesi hak sahibinin her türlü tazminatlar dahil olarak almakta olduğu maaşının ¼ ü tutarını geçemez.
|
1- AYLIK BAĞLANMASI 55 yaşını dolduranlardan, 15 yıl ve daha fazla hizmeti olan geçici köy korucularının kurumla ilişikleri kesilerek, 5000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık kat sayısı çarpımı sonucunda bulunacak miktarda aylık bağlanmaktadır. 15 yıldan fazla hizmeti olanlara, 15 yılı aşan her yıl için 200 gösterge rakamı ilave edilir. Ancak bu ilaveler 3000 gösterge rakamını geçemez. A- 55 yaşını doldurmuş ve 15 yıl hizmeti olanlara (gösterge x memur maaş katsayısı) aylık bağlanmaktadır. B- 55 yaşını doldurmuş ve 15 yıldan fazla hizmeti olanlara, 15 yılı aşan her yıl için 200 gösterge rakamı ilave edilir. Ancak bu ilaveler 3000 gösterge rakamını geçemez. Dosyalar, ilgili Valilik ( İl Jandarma Komutanlığı) tarafından hazırlanmaktadır. İş ve işlemler Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Kamu Görevlileri Emeklilik İşlemleri Dairesi Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. 2- SAĞLIK YARDIMI 442 sayılı Köy Kanunu’nun 74’üncü maddesinin 4 üncü fıkrası gereğince hiçbir sosyal güvenlik kurumunun güvencesi altında bulunmayan geçici köy korucularıyla bunların eşleri, bakmakla hükümlü oldukları anne , baba ve çocuklarının muayene tetkik ve tedavileri yeşil kart verilerek sağlanmaktadır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 60 ıncı maddesinin ( c ) bendinin (9) alt bendi gereğince, geçici köy korucuları genel sağlık sigortalısı sayılanlar kapsamına alınmıştır. Ancak 5510 Sayılı Kanuna göre hazırlanan ve 28.09.2008 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan “Genel Sağlık Sigortalısı Sayılanlar, Sayılmayanlar, Sigortalılığın Başlangıcı, Kuruma Bildirilmesi Hakkında Tebliğ” gereğince, geçici köy korucularının en geç 3 yıl içinde sosyal güvenlik kurumunca genel sağlık sigortası uygulamaya alınması gerekmektedir. 3- TAZMİNAT ÖDENMESİ 55 yaşını doldurup onbeş yıldan az hizmeti olan veya 55 yaşını doldurmamış olan geçici köy korucularından; sağlık ve idare nedenlerle görevine son verilenler veya kendi istekleriyle görevlerinden ayrılanlar ile ölenlere( 55 yaşını doldurmamış olmakla birlikte 15 yıl veya daha fazla hizmeti bulunanlardan görevleri ile ilişikleri devam etmekte iken vefat edenler hariç ) , 20000 gösterge rakamının memur katsayısı ve hizmet yılıyla çarpımı sonucunda bulunacak miktarda tazminat ödenir. 4- NAKDİ TAZMİNAT Köy Kanunu’nun 74’üncü maddesine göre; geçici köy korucularının görevde bulundukları süre içinde yaralanmaları, sakatlanmaları veya ölümleri halinde “2330 Sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun” hükümlerine göre nakdi tazminat ödenir. 5- ÖLÜM YARDIMI Görev süresi içinde vefat eden geçici köy korucularının eşine ve çocuklarına, bunlar yoksa anne ve babasına, bunlarda yoksa kardeşlerine, 15000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık kat sayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda herhangi bir vergi ve kesintiye tabii tutulmaksızın ölüm yardımı ödenir. 6- ŞEHİT VE ÇALIŞAMIYACAK DERECEDE MALÜL OLANLARIN YAKINLARINA İŞ İMKANI Şehit veya çalışamayacak derecede malul olan geçici köy korucuları ile gönüllü köy korcularının eş, çocuk yada kardeşlerinden birisinin işe yerleştirilmesi imkanı sağlanmıştır. Şehit olan veya çalışamayacak derecede malul olan geçici ve gönüllü köy korucularının bir yakınına kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektörde iş imkanı tanıyan % 0,5 oranı , % 1 e çıkartılmıştır. |
Şehit Yakını ve Gazi Malullerin Çocuklarının Askerlikten Muaf Olma Hakkı
|
1-ASKERLİKTEN MUAFİYET 05.02.2009 tarihli ve 5837 sayılı Askerlik Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2 inci maddesine istinaden; askerlik hizmetini yerine getirmekte iken ölen, akıbeti meçhul kalan, hakkında gaiplik kararı alınan veya maluliyet aylığı bağlanmasını gerektirecek biçimde malul olanların; a) Baba ve annesinin müşterek olarak talep ettiği veya baba ya da annesinden biri ölmüş ise sağ olanın talep ettiği kardeşlerinden biri, istekli olmadıkça silah altına alınmaz veya silah altında ise terhis edilir, b) Baba ve annenin müştereken anlaşamadıkları veya her ikisinin de ölmüş olması durumunda; öncelikle silah altında olan kardeşi var ise istekli olması halinde terhis edilir, silah altında olan kardeşi yok ise veya silah altında olan kardeşi terhis olmak istemez ise askerlik hizmet sırası gelen ilk kardeş istekli olmadıkça silah altına alınmaz. Ayrıca, askerlik hizmetini yerine getirmekte iken 12.04.1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında hayatını kaybeden yükümlülerin kendilerinden olma erkek çocukları ile aynı anne ve babadan olan kardeşlerinin tamamı, istekli olmadıkça silah altına alınmaz ve silah altındakiler istekleri halinde terhis edilir. Bu hükümler yalnızca seferberlik ve savaş halinde uygulanmaz. |
Şehit Yakını ve Gazilerimizin Vergi ve Gümrük Sisteminden Doğan Hakları
|
1- GELİR VERGİSİ KANUNDA YER ALAN HÜKÜMLER: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 26 . Maddesinde “Aşağıdaki yazılı vatan hizmetleri yardımları Gelir Vergisi’nden müstesnadır: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 31 . Maddesinde “Çalışma gücünün asgarî % 80’ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece sakat, asgarî % 60’ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece sakat, asgarî % 40’ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece sakat sayılır ve aşağıda sakatlık dereceleri itibariyle belirlenen aylık tutarlar, hizmet erbabının ücretinden indirilir. Sakatlık indirimi: Sakatlık İndiriminden; b- Sakatlık İndirimi Nasıl Uygulanır? Özürlü serbest meslek erbabı ile serbest meslek erbabının bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişi bulunan veya basit usulde vergilendirilenlerin Gelir Vergisine tabi kazançlarından, yukarıda aylık olarak belirlenen dereceler karşılığı rakamlar yıllık olarak dikkate alınır. Yıllık olarak belirlenen sakatlık indirimi miktarları beyan edilen gelirlerine uygulanır. Sakatlık indirimi, özürlü hizmet erbabı ile bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişi bulanan hizmet erbabının tevkifat matrahına uygulanır. Bakmakla yükümlü olunanlar da indirimden yararlanan kişi değil ona bakmakla yükümlü olan serbest meslek erbabı ve ücret geliri elde eden mükelleflerdir. 2- KATMA DEĞER VERGİSİNDE SAĞLANAN AVANTAJLAR 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununda, özürlülerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş her türlü araç-gereç ve özel bilgisayar programları Katma Değer Vergisinden istisna edilmiştir. Bu hüküm çerçevesinde özürlüler tarafından; eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamlarında kullanmaları için özel olarak üretilmiş her türlü araç-gereç ile özel bilgisayar programları alımında Katma Değer Vergisi ödenmemektedir. 4- SAYILI DAMGA VERGİSİ KANUNUNDA YER ALAN HÜKÜM 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tablonun “IV-Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümün (5766 sayılı Kanunun 10 ncu maddesi ile değişik şekli) (28) numaralı fıkra hükmü uyarınca, “2985 sayılı Toplu Konut Kanununa 10.05.1990 tarihli ve 3645 sayılı Kanunla eklenen Ek 2 nci maddesi kapsamında kullandırılacak kredilere ilişkin olarak düzenlenen kağıtlar” damga vergisinden istisnadır. Bu hüküm uyarınca. 2985 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesi kapsamında Toplu Konut İdaresi tarafından şehit ailelerine kullandırılan kredilerin temin edilmesi ile bu kredilerin teminatına ve geri ödenmesine ilişkin olarak düzenlenen kağıtlar damga vergisine tabi tutulmayacaktır. 5- SAYILI HARÇLAR KANUNUNDA YER ALAN HÜKÜMLER 492 sayılı Harçlar Kanununun 59 ncu maddesine (5766 sayılı Kanunun 11 nci maddesi ile değişik şekli) eklenen (1) bendinde, “2985 sayılı Toplu Konut Kanununa 10.05.1990 tarihli ve 3645 sayılı Kanunla eklenen Ek 2 nci maddesi kapsamında kullandırılacak kredilerle ilgili ipotekler ile bu konutların hak sahipleri adına tapuya tescili harçtan müstesnadır. Bu çerçevede, 2985 sayılı Kanuna eklenen Ek 2 nci maddesi kapsamında Toplu Konut Fonundan kullandırılacak krediye ilişkin olması kaydıyla kullandırılacak kredilerle ilgili ipotekler ile bu konutların hak sahipleri adına tapuya tescilinde harç aranmayacaktır. Silah Bulundurma ve Taşıma Ruhsatlarının Harçtan Muaf Tutulması 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkındaki Kanun kapsamında; 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’nun 4 üncü maddesinin ( c ) bendinde sakatlık dereceleri % 90 ve daha fazla olan kişilerin adlarına kayıtlı taşıtlar ile diğer malûl ve engellilerin bu durumlarına uygun hale getirilmiş özel tertibatlı taşıtların motorlu taşıtlar vergisinden istisna tutulacağı hüküm altına alınmıştır. 21 Seri No.lu Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliği’nde bu istisna hükmünün uygulama esasları belirtilmiştir. 1 – Sakatlık Dereceleri % 90 ve Daha Fazla Olan Kişilere Ait Taşıtlarda İstisna Uygulaması Sakatlık dereceleri % 90 veya daha fazla olan kişilerin bu durumlarını tam teşekküllü devlet hastanesinden alınmış olan sağlık kurulu raporu ile belgelendirmeleri halinde, söz konusu kişilerin adlarına kayıt ve tescil edilmiş olan taşıtlar motorlu taşıtlar vergisinden istisna tutulacaktır. Bu istisnadan yararlanmak için, söz konusu kişilere ait taşıtın özel tertibatlı veya özel tertibatlı hale getirilmiş olması şartı aranmayacaktır. 2 – Sakatlık Dereceleri % 90’ın Altında Olan Kişilere Ait Taşıtlarda İstisna Uygulaması Sakatlık dereceleri % 90’dan az olan kişilerin bu durumlarını; tam teşekküllü devlet hastanesinden alınan sağlık kurulu raporu ile belgelendirmeleri ve kendi adlarına kayıt ve tescilli olan taşıtların engellilik haline uygun özel tertibatlı veya özel tertibatlı hale getirilmiş taşıtlar olduğunu belirten “Motorlu Araç Tescil Belgesi”nin ilgili tescil kuruluşlarınca onaylanmış örneği ile “Araçlar İçin Teknik Belge” ve “Proje Raporu”nun aslı veya noter onaylı örneğini ilgili vergi dairelerine ibraz etmeleri halinde bu istisna hükmünden yararlanılabilecektir. 3 – Malûl ve Engelliler İstisnası İle İlgili Bildirim Söz konusu kişilerin bu istisnadan yararlanabilmeleri için; 21 Seri No.lu Genel Tebliği ekinde yer alan formu düzenleyerek (Bildirim Formu’nun internetteki www.gib.gov.tr adresinde bulunan örneğinin düzenlenmesi mümkün bulunmaktadır.) istisnadan yararlanmak için gerekli olan diğer belgeler ile birlikte ilgili vergi dairesine vermeleri gerekmektedir 7- VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNUNDA SAĞLANAN AVANTAJLAR 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (g) bendinde, harp malulleri ile şehit yetimlerine tekel bey’iyelerinden ödenen paralar ile aynı maddenin (b) bendinde, füruğ ve eşe tanınan istisna tutarının, anılan maddenin (h) bendinde ise harbde veya eşkıya müsademelerinde, manevra ve talimler esnasında veyahut bunlardan aldığı yaralar neticesinde ölen subay, astsubay ve erlerin (jandarma dahil) ve bunun gibi vazife esnasında ölen emniyet mensuplarının füruğ ve eşlerine ve ana ve babalarına intikal eden bütün mallar kıymetinden (b) bendinde kabul olunan miktarın bir mislinin istisna edileceği belirlenmiştir. Buna göre; harp malulleri ile şehit yetimlerine tekel bey’iyelerinden ödenen paralar veraset ve intikal vergisinden istisnadır. Harpte veya eşkıya çatışmalarında, manevra ve talimler esnasında veyahut bunlarda aldığı yaralar neticesinde ölen subay, astsubay ve erlerin (jandarma dahil) ve bunun gibi vazife esnasında ölen emniyet mensuplarının eşine ve çocuklarına, 2009 yılı için geçerli olan 107.604 TL’nin iki misli (215.208 TL), eşin tek başına mirasçı olması halinde eşe isabet eden miras hissesinin 215.336.TL’nin iki misli (430.672 TL) veraset ve intikal vergisinden istisnadır. Ayrıca, harpte veya eşkıya çatışmalarında, manevra ve talimler esnasında veyahut bunlarda aldığı yaralar neticesinde ölen subay, astsubay ve erlerin (jandarma dahil) ve bunun gibi vazife esnasında ölen emniyet mensuplarının ana ve babalarına intikal eden malların bütün kıymetlerinden 2009 yılı için geçerli olan 107.604 TL veraset ve intikal vergisinden istisna bulunmaktadır. 9- GAZİ VE MALULLERE TANINAN GÜMRÜKSÜZ ARAÇ İTHAL HAKKI 1615 sayılı Gümrük Kanunu 8/14 –a maddesi uyarınca malul ve sakatlar tarafından ithal edilecek kara nakil vasıtalarına muafiyet getirilmiştir. Bu vasıtalar motorlu veya motorsuz koltuklar, bisikletler, motosiklet veya binek otomobilleri kapsamaktadır. Gümrük vergisinden muaf olunabilmesi için ithalatın mutlaka malul veya sakat kişi tarafından yapılması gerekmektedir. Ayrıca malul veya sakatın ortopedik bir rahatsızlığının olması ve ithal edilecek vasıtaların özel surette imal edilmiş hareket ettirici tertibatının bulunması şartı aranmaktadır. Binek otomobillerin ithali için Ankara Hibe ve Sakat Araçları Gümrük Müdürlüğüne, diğer araç ve gereçler için ise illerde bulunan Gümrük Müdürlüklerine müracaat edilmesi gerekmektedir. |
İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Tarafından Sağlanan Haklar
| 1-ÖLÜM YARDIMI VE PERSONEL ŞEHİT YARDIMI
Türk Polis Teşkilatını Güçlendirme Vakfı Genel Müdürlüğünce, 3713 Sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce şehitliği kabul edilen personelin varislerine karşılıksız ölüm yardımı yapılmaktadır. Ayrıca, Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığınca şehit personelin hak sahiplerine , personel şehit yardımı yapılmaktadır. 2-POLİS AKADEMİSİ, POLİS KOLEJİ ve POLİS MESLEK YÜKSEK OKULLARINA GİRMEDE KOLAYLIK 3-STANDART DIŞI TABANCA VERİLMESİ Şehit personelin geride kalan eş veya çocuklarına, standart dışı tabanca verilmektedir. 4-EMNİYET BÜNYESİNDEKİ SOSYAL TESİSLERDEN ÜCRETSİZ KONAKLAMA VE YEMEK BEDELLERİNDE KOLAYLIK Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş Görev ve Çalışma Yönetmeliği gereği şehit personelin dul ve yetimleri Emniyet Teşkilatı bünyesinde bulunan sosyal tesislerde ücretsiz konaklamakta, yemek bedelinin ise %50 si alınmaktadır. 5-EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜKSEK ÖĞRENİM ÖĞRENME YURTLARINDA ÜCRETSİZ KALMA Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtlarında şehit personel çocukları ücretsiz kalmakta yemek giderleri ise Türk Polis Teşkilatını Güçlendirme Vakfınca karşılanmaktadır. 6-ŞEHİT PERSONELİN MEZARININ ÜCRETSİZ YAPTIRILMASI Durumu 2330 Sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkındaki Kanun hükümleri kapsamına giren şehit personelin mezarı o yılın bütçe ödeneklerine göre Emniyet Genel Müdürlüğünce yaptırılmaktadır . 7-ŞEHİT PERSONELİN ZATİ DEMİRBAŞ SİLAHININ KANUNİ MİRASÇILARINA VERİLMESİ Şehit personelin zati demirbaş tabancası kanuni mirasçılarına verilmektedir. 8-MALUL OLAN PERSONELE MALULLUK YARDIMI YAPILMASI 9-GÖREV MALULU PERSONELDEN İDARİ POLİS OLARAK ÇALIŞANLARIN ŞARK GÖREVİNDEN MUAF TUTULMASI Görev Malulü personelden İdari Polis Olarak Çalışanlar Şark Görevinden muaf tutulmaktadırlar. 10-GAZİ, MALUL VE ENGELLİLERE AİT ARAÇLARIN PARK ETMELERİNDE SAĞLANAN KOLAYLIKLAR İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünce çeşitli tarihlerde yayımlanan ve en son 13.10.2006 tarih ve 171808 sayılı yazı ile; gazi, malul engellilere ait araçlar için park yerlerinin tahsis edilmesi konusunda gerekli çalışmaların yapılması ve trafikte kendilerine gerekli kolaylığın sağlanması istenilmiştir. Vatanın bölünmez bütünlüğünün müdafaası esnasında sakatlanıp gazi olanların, plakasında engelli işareti bulunan araçlarıyla hastane, banka, postane, alışveriş merkezleri gibi yerlere gidiş gelişleriyle yaptıkları park esnasında, gazi olduklarını gösteren belgelerini araçlarının ön camında bulundurmaları halinde, özürlüler için park kartı uygulanmasında faydalanmaları sağlanacaktır. Tescil plakalarının üzerinde engellilere mahsus ayrım işareti bulunan araçların park etmelerine yardımcı olunacak, engelli araçları için tahsis edilen park yerlerine başka sürücülerinin park etmeleri önlenerek, aksine hareket edenler hakkında 2918 sayılı Karayolları Kanununun 61/O maddesi gereğince gerekli cezai işlem uygulanacaktır. |
Eğitim-Öğretim Hakları
|
1-SOSYAL GÜVENLİK KURUMU (SGK) TARAFINDAN YAPILAN EĞİTİM YARDIMI 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 79 nolu ek maddesine göre, harp malulleri ile şehitlerin çocuklarına; ilköğretim öğrencileri için (1250), lise öğrencileri için (1875) ve yüksek öğrenim öğrencileri için (2500) gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar kadar her ay eğitim ve öğretim yardımı yapılır. Bu yardımlar yılda bir kez olmak üzere 1 Eylül-31 Aralık tarihleri arasında müracaat etmeleri halinde toptan ödenir. Bu haktan yararlanmak isteyenler, öğrenim durum belgeleriyle birlikte, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına başvurmaları gerekir. Öğrenim yardımı, iki yıl üst üste sınıfta kalanlara verilmez. 2-İLKÖĞRETİM VE ORTAÖĞRETİMDE SINAVSIZ PARASIZ YATILILIKTAN YARARLANMA, BURSLU ÖĞRENCİ OKUTMA VE DİĞER SOSYAL YARDIMLAR İlköğretim ve Ortaöğretimde Parasız Yatılı veya Burslu Öğrenci Okutma ve Bunlara Yapılacak Sosyal Yardımlara İlişkin 2684 sayılı Kanunun 5. maddesinde sınavsız olarak parasız yatılı alınacak öğrenciler ile ilgili hükümler bulunmaktadır. Devlet Parasız Yatılılıktan sınavsız olarak yararlanma işlemleri İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumlarında Parasız Yatılılık, Burs ve Sosyal Yardımlar Yönetmeliği’nin 17. maddesine göre yapılmaktadır. İlgili maddede hangi durumdaki öğrencilerin sınavsız olarak parasız yatılı olabileceği bildirilmektedir. Madde hükmü şu şekildedir: a) 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 65 inci maddesinin (d) bendine tabi kişilerin çocukları, b) 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerine tabi kişilerin çocukları, c) 2453 sayılı Yurtdışında Görevli Personele Nakti Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerine tabi kişilerin çocukları, ç) 2566 sayılı Bazı Kamu Görevlilerine Nakdi Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerine tabi kişilerin çocukları, d) 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun ek 1 inci maddesine tabi kişilerin çocukları, e) Doğal afet ve savaş gibi olağanüstü durumlar nedeniyle korunmaya muhtaç duruma düşen ailelerin çocukları, g) Başbakanlığın izniyle ülkemizde okutulmak üzere getirilen yabancı uyruklu öğrenciler, 3-MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA BAĞLI ÖZEL EĞİTİM KURUMLARINDA ÜCRETSİZ OKUMA HAKKI Millî Eğitim Bakanlığınca hazırlanan ve özel öğretim kurumlarında şehit ve malûl gazi çocuklarının ücretsiz olarak okumalarına imkân veren “Özel Öğretim Kurumlarında Ücretsiz veya Burslu Okutulacak Öğrenci ve Kursiyerler Hakkında Yönetmelik”, 11/2/2009 tarihli ve 27138 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Aynı kuruma başvurunun, ücretsiz okuma kontenjanından fazla olması hâlinde yerleştirme valilikçe yapılır. Detaylı bilgi İl ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerinden alınabilir. 4-YÜKSEK ÖĞRETİM KREDİ VE YURTLAR KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE BAĞLI YURTLARDAN VE KREDİLERDEN ÖNCELİKLE YARARLANMA HAKKI Yüksek öğrenime devam eden öğrencilerden bütün şehit ve gazi çocukları Kuruma bağlı yurtlara öncelikli olarak yerleştirilmekte ve öğrenim süreleri boyunca yurtlarda yurt ücreti ve depozito alınmaksızın barındırılmakta olup, aynı zamanda yüksek öğrenim kredilerinden öncelikle istifade ettirilmektedirler. 5-YÜKSEK ÖĞRENİM KATKI PAYLARININ ALINMAMASI Şehit olan personelin geride kalan çocuklarından yüksek öğrenim kurumlarında öğrenim görenlerden yüksek öğretim katkı payları alınmamaktadır. 6-ŞEHİT EŞİ ÖĞRETMENLERİN ATAMANLARINDA KOLAYLIK 3797 Sayılı kanunun 61 nci maddesi uyarınca, Şehit eşi öğretmenlerin yer değiştirme suretiyle atanmalarında hizmet puanı ve sıra esası uygulanmamaktadır. 7-İLKÖĞRETİM OKULLARINA ÖNCELİKLİ KAYIT VE NAKİLLERDE KOLAYLIK Milli Eğitim Bakanlığınca çıkarılan 2007/45 sayılı Genelge ile, İlköğretim kurumlarına kaydedilecek veya okullar arasında nakledilecek şehit çocuklarına, talepleri halinde istedikleri okullarda öğrenim görebilme imkanı sağlanmıştır. 8-VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜNCE ŞEHİT ÇOCUKLARINA BURS VERİLMESİ Genel Müdürlükçe sağlanacak burstan faydalanmak isteyen öğrenciler, öğrenciler öğretim yılı kayıtlarının başladığı tarihten itibaren bir ay içerisinde Bölge Müdürlüklerine başvururlar. 9-GENÇLİK VE SPOR GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE AİT TESİSLERDE YAPILACAK SPOR MÜSABAKALARINA GİRMEDE KOLAYLIK Kullanım hakkı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne ait olan tesislerde yapılacak spor müsabakalarında, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce kendilerine “Gazi Tanıtım Kartı” verilen harp ve vazife malulü gaziler için özel yer tahsisi yapılmaktadır. Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne ait olup, spor kuluplerine veya kamu kurum ve kuruluşlarına protokol karşılığında devredilen, kiralanan veya süreli intifa hakkı tesis edilen stadyumlar da yapılacak spor müsabakalarına, Türkiye Cumhuriyeti Emekli sandığı Genel Müdürlüğünce kendilerine “Gazi Tanıtım Kartı” verilen Harp ve vazife malulü gazilerin girmesi için gereken kolaylığın gösterilmesi sağlanır. |
Türk Silahlı Kuvvetlerince Sağlanan Haklar
|
a. Ölüm Yardımı ve Harcırah Ödemesi 926 sayılı TSK Personel Kanununun 177’nci maddesi ile 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 16’ncı maddesi gereğince, şehit personelin (subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş) varislerine en yüksek devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) iki katı tutarında görevli olduğu Birlik K.lığınca “Ölüm Yardım Ödeneği” ödenir. b. İlk Destek Yardımı İlgili Kuvvet Komutanlığınca şehitlerin (Erbaş/Er) ailelerine acil ve öncelikli ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olarak ilk destek yardımı yapılır. Bu yardım evli ise şehidin eşine, bekar ise anne/babasına, yoksa cenazesini teslim alan kardeşlerinden ya da varislerinden birine ödenir. c. Bayrak Verilmesi: TSK Tören Yönergesi uyarınca; şehitlerin tabutları üzerine sarılan bayraklar özel kutusu içerisinde, eşi, en büyük erkek evladından başlayarak çocukları, baba veya annesi, sırasına göre kanuni mirasçılarına verilir. ç. Şehit Personelin Şahsi Tabancalarının Varislerine Devri 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun gereği, şehit subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşların şahsi tabancaları varislerine devredilebilir. Bu maksatla; tabancayı adına tescil ettirecek varis, veraset ilamı ve 18 yaşından büyük varislerden alacağı noterden onaylı feragatname ile ilgili Kuv.K.lığı Lojistik Başkanlığına müracaat eder. Buradan verilecek menşei belgesi alındıktan sonra, ruhsat için Jandarma Bölgesinde ikamet edenlerin İl Jandarma K.lıklarına, diğerlerinin ise İl Emniyet Müdürlüklerine başvurmaları gerekmektedir. d. Göreve Devam Etme, Yara İşareti Takılması, Malul Gazi Şerit Rozeti Verilmesi Maluliyeti hakkında kesin işlemli sağlık raporu bulunan ve kendi isteğiyle göreve devam etmek için başvuranlardan, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre göreve devam etmesi uygun olduğu Gnkur.Bşk.lığınca onaylananlar, TSK’nde uygun görev yerlerinde mevcut statüleri ile istihdam edilir. g. Malul Gazi Rozeti Verilmesi Kendilerine aylık bağlanan malul gazilere, sadece sivil kıyafetleri ile kullanılmak üzere, Genelkurmay Başkanlığınca hazırlanan “Malul Gazi Rozeti” bağlı bulunduğu Kuv.K.lığı tarafından verilir. ğ. Mehmetçik Yaşam Sigortası Ödemesi TSK’nde görevli personelin düşük bir miktar karşılığı sigorta yaptırmaları halinde; hizmette bulundukları esnada her ne sebeple ve suretle olursa olsun vefat etmeleri ya da “Askerliğe Elverişli Değildir” raporu alarak malul olmaları halinde eş, çocuk, ana ve babalarına ya da kendilerine ilgili sigorta şirketi tarafından belirlenen miktarlarda ödeme yapılır. c. TSK Mehmetçik Vakfı, TSK Dayanışma Vakfı ve Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK) Üye Yardımları: (1) TSK Mehmetçik Vakfı Yardımları: (a) Bir Defaya Mahsus Yapılan Yardımlar: e. TSK Özel/Yerel Eğitim Merkezlerinden Yararlanma: Şehit/malul subay, astsubay ve uzman jandarmaların eş ve çocuklarına özel/yerel eğitim merkezlerinden yararlanmada (maluller için malullük derecelerine göre) ek puan verilmek suretiyle avantaj sağlanır. Bu merkezlerden yararlanmak isteyenlerin bağlı bulundukları Kuv.K.lığına dilekçe ile başvurmaları gerekir. f. TSK Rehabilitasyon ve Bakım Merkezinden Yararlanma TSK Rehabilitasyon ve Bakım Merkezinde (Lodumlu-Ankara) başta malul gaziler olmak üzere hak sahibi tüm TSK personeli ve ailelerine hizmet verilmektedir. Merkezde malul gazi personelin, her türlü ortopedik (eklem hareket kısıtlıkları, ampüteler, ortez ve protez uygulamaları, sekel bırakan nitelikte romatizmal hastalıklar, yürüyüş bozuklukları ve diğer ağrılı kas iskelet sistemi hastalıkları vs.) ve nörolojik (omurilik yaralanması, beyin hasarı, inme, sinir sistemi hastalıkları vs.) rahatsızlıklarının rehabilitasyonu yapılmaktadır. Ankara dışından gelmiş hastalar ve refakatçileri için Merkez bünyesinde 50 Yataklı Otel hizmet vermektedir. g. TSK Ali Çetinkaya İlk Kurşun Rehabilitasyon Merkezinden Yararlanma: Balıkesir ili, Ayvalık ilçesinde bulunan TSK Ali Çetinkaya İlk Kurşun Rehabilitasyon Merkezinden, TSK mensubu şehitlerin eşleri, çocukları, anne/babaları ile anne/babanın refakatinde bulunan şehit personelin 18 yaşını doldurmamış erkek kardeşleri ve evlenmemiş kız kardeşleri birlikte yararlanabilirler. Ayrıca malul gaziler evli ise eşi ve çocukları, bekar ise anne, baba ve bekar kardeşi ile birlikte yararlanabilirler. Aksi taktirde yer tahsisi yapılmaz. Tesisten 02 Mayıs-27 Ekim tarihleri arasında 10 (on) günlük, diğer tarihler arasında ise 13 (on üç) günlük dönemler halinde yararlanılır. h. İkametine Yakın Yerde Askerlik Hizmeti Yapma TSK Erbaş ve Er İşlemleri Yönergesi uyarınca; askerlik hizmetini yapmakta iken şehit/malul olan kamu personelinin askerlik hizmeti yapacak kardeş ve çocuklarının dağıtımları mümkün olduğu kadar ikamet ettikleri yere yakın birlik, kurum ve karargahlara yapılır. |
Yeni Sosyal Güvenlik Sisteminden Dolayı Sağlanan Haklar
|
1-ÇALIŞMAYA DEVAM ETME HAKLARI 31.5.2006 tarihinde yürürlüğe girerek Ekim 2008 tarihinden itibaren uygulamaya başlanılan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre, aşağıdaki haklar sağlanmıştır. Terörle Mücadele Kanunu kapsamında vazife malûllüğü aylığı bağlanmış (er ve erbaşlar dahil) malûllerden, çalışmaya başlayanların aylıkları hiçbir şekilde kesilmez. Ayrıca, terörle mücadele dışındaki vazife malûllüğü aylığı bağlanmış malûllerle harp malullerinin, işçi ve bağımsız çalışan olarak işe başlaması hallerinde sosyal güvenlik destek primi ile aylıkları kesilmez. Bunlardan işçi ve bağımsız çalışanlara kısa vadeli sigorta kolları, memur olarak çalışanlara ise uzun vadeli sigorta kollarına ait hükümler uygulanır. 2-SAĞLIK HAKLARI 1- Katılım payı alınmayacaklar Ayrıca; |
Şehit Yakını ve Gazilerimize İş Temini
|
Terör nedeni ve etkisiyle şehit olan kamu görevlileri, er- erbaş ile geçici ve gönüllü köy korucularının eş, çocuk veya kardeşlerinden birisine, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 1 inci maddesi gereğince İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü koordinasyonunda kamu kurum ve kuruluşlarında iş imkanı sağlanmaktadır. Şehit Yakınlarının Hak Sahipliği : İlk hak sahibi şehidin eşidir. Eşinin olmaması veya talepte bulunmaması halinde çocuklarından biri, çocuğu yoksa veya yaşları itibariyle çalışamayacak durumda ise, çocuğun kanuni vasisinin iş hakkından feragat etmesi üzerine şehit kardeşlerinden biri olmak üzere, şehit ailesinden sadece bir kişi bu haktan yararlanabilir. Kamu kurum ve kuruluşunda memur, sözleşmeli personel veya sürekli işçi kadrosunda çalışan hak sahipleri iş talebinde bulunamaz. Malul ve Malul Yakınlarının Hak Sahipliği: Terör nedeni ve etkisiyle çalışabilecek durumda malul olan kamu görevlisi, er-erbaş ile geçici ve gönüllü köy korucusunun kendisi, çalışamayacak derecede malul ise, iş hakkından hak sahiplerinden birisi lehine feragat etmesi üzerine eş, çocuk veya kardeşlerinden birisi iş hakkından faydalandırılır. Başvuru Süresi : İş hakkından yararlanmak isteyen hak sahipleri şehitlik olayının meydana geldiği tarihten, maluller ise malul maaşı bağlandığı tarihten itibaren 15 yıl içerisinde başvuruda bulunmak zorundadır. Bu süre içerisinde yapılmayan başvurular dikkate alınmaz. Müracaat Esasları : Hak sahibi, iş istek formunu doldurduktan sonra; |
Vatani Hizmet Tertibinden Sağlanan Haklar
|
1-ŞEREF AYLIKLARI 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkındaki Kanun gereğince, aşağıdaki sayılanlara aylık bağlanır. -Eşlere Aylık Bağlanması İstiklal Savaşı, Kore Savaşı ve Kıbrıs Savaşına katılanların ölümleri halinde, verilmekte olan aylık, dul eşe % 75 oranında bağlanır. -Çalışmayan, Aylık ve Geliri Olmayanlara Verilen Aylığın Yükseltilmesi Aylığa hak kazanan İstiklal Savaşı, Kore Savaşı ve Kıbrıs Savaşı gazilerinin, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan gelir veya aylık almaması ve çalışmaması halinde kendilerine 30 günlük net asgarî ücret tutarı ödenir. Gazilerin dul eşlerinin herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan gelir veya aylık almaması ve çalışmaması halinde ise 30 günlük net asgarî ücretin % 75’i ödenir. 2-VATANİ HİZMET TERTİBİNDEN EŞ, ANNE ve ÇOCUKLARA TANINAN SEYAHAT HAKLARI İstiklal Savaşı, Kore Savaşı ve Kıbrıs Savaşı Gazilerinin kendileri ve eşleri ile şehitlerin anne ve babaları, Devlet Demiryollarının yurtiçi hatlarında, Denizyolları şehir hatlarında, belediyelere, belediyeler tarafından kurulan şirketlere ya da belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs veya şirketlere ait şehir içi toplu taşıma araçlarında ücretsiz olarak seyahat ederler İstiklal Savaşı, Kore Savaşı ve Kıbrıs Savaşı Gazilerinin dul eşleri ile şehitlerin, sosyal güvenlik kuruluşlarından yetim aylığı dışında aylık veya gelir almayan ve bu kuruluşlara tâbi olarak çalışmayan çocukları, şehit olan anne ve babalarından dolayı yetim aylığı aldıkları müddetçe, aynı haklardan yararlanırlar. 3-VATANİ HİZMET TERTİBİNDEN SAĞLIK HAKLARI İstiklal Savaşı, Kore Savaşı ve Kıbrıs Savaşı Gazileri ile bunların aylık bağlanan eşlerinin resmî sağlık kurum ve kuruluşlarında veya bu kurum ve kuruluşlarca sevk edildikleri özel sağlık kurum ve kuruluşlarında görecekleri tedavilere ilişkin giderler ile ilaç giderleri, herhangi bir katılım payı veya fark alınmaksızın karşılanır. Bu kapsamda verilen sağlık karneleri daha önceleri askerlik şubeleri tarafından verilmekte iken, yapılan yeni düzenleme ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından verilmektedir. 4-VATANİ HİZMET TERTİBİNDEN AYLIK ALANLARA SU TÜKETİMİNDE İNDİRİM İstiklal Savaşı, Kore Savaşı ve Kıbrıs Savaşı Gazileri ile bunların aylık bağlanan eşlerinden; belediyelerce tahakkuk ettirilecek su ücreti % 50’den az indirim içermemek üzere belediye meclisleri tarafından belirlenecek tarife üzerinden alınır. Bu uygulamadan yararlanabilmek için ikamet edilen yerin Belediye Başkanlığına istenilen belgelerle birlikte başvurulması gerekmektedir. |
Nakdi Tazminat Sisteminden Dolayı Sağlanan Haklar
|
1-NAKDİ TAZMİNAT 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkındaki Kanun gereğince, “İç güvenlik ve asayişin korunması veya kaçakçılığın men, takip ve tahkiki konularında görevlendirilmeleri sonucu”nda malul duruma düşen ve yaralananlar ve bunlardan ölmüş olanların kanuni mirasçılarına tazminat ödenir. Bu Tazminat, En Yüksek Devlet Memuru Aylığının, Tazminattan yararlanmak isteyenler bağlı oldukları kurumlarına istenilen belgelerle birlikte başvururlar. GKK’larının nakdi tazminat işlemleri Valilikler ve İçişleri Bakanlığınca yürütülmektedir. 2-YURT DIŞI NAKDİ TAZMİNAT 2453 sayılı Yurt Dışında Görevli Personele Nakdi Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkındaki Kanun gereğince, a) Yurt dışı kamu personelinden; bu görevlerinden dolayı maruz kaldıkları tedhiş veya uğradıkları suikast sonucu, Bu personel ile bunların eş ve ikinci derece dahil kan ve birinci derece sıhri hısımlarından yurt dışında maruz kaldıkları tedhiş veya uğradıkları suikast neticesinde ölenlerin cenazelerinin nakil ve defin giderleri ile yaralanan veya sakat kalanların tedavi giderleri karşılanır. Bu kapsamdaki olaylar neticesi ölen diğer Türk uyrukluların cenazelerinin nakil ve defin giderleri ayrıca karşılanır. 3- NAKDİ TAZMİNAT SİSTEMİ NEDENİYLE SSK VE BAĞ-KUR SİGORTALILARINA BAĞLANAN AYLIĞIN ARTIRILMASI İç güvenlik ve asayişin korunması veya kaçakçılığın men, takip ve tahkiki konularında görevlendirilmeleri sonucunda, malul duruma düşen Sosyal Sigortalar Kurumu sigortalıları ile Bağ-Kur sigortalılarına bağlanan aylıklar % 25 oranında artırılır. Bunların ayrıca Nakdi tazminat, ek ödeme ile eğitim ve öğretim yardımı hakları bulunmaktadır. |
Terörle Mücadele Sisteminden Dolayı Sağlanan Haklar
|
1-İKRAMİYE 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki görevler nedeniyle; başkasının yardım ve desteğine muhtaç olacak derecede malül olanlar ile ölenlerin dul ve yetimlerine, en yüksek devlet memuru aylığı üzerinden 30 yıl hizmet yapmış gibi emekli ikramiyesi ödenir. 2-KAMU KONUTLARINDAN YARARLANMA HAKKI Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki görevler nedeniyle malul duruma düşerek aylık bağlananlarla, bunlardan ölenlerin aylığa hak kazanan dul ve yetimleri, (Kamu Konutları Kanunu’nda gösterilen özel tahsisli konutlarda oturanlar hariç olmak üzere) bir yıl süreyle kamu konutlarından yararlanmaya devam ederler. 3-KİRA YARDIMI 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki görevler nedeniyle; 1. Kanun kapsamında bulunan kişilere ödenecek kira bedeli için belli bir limit belirlenmeyecek, rayiç kira bedelinin tamamı ilgili kamu kurum ve kuruluşunun bütçesinden karşılanacaktır. 2. Kiralanacak konutun kullanım alanı (net) 120 m2’yi geçmeyecek, bu alanın tespitinde konut sahibi ile konutu kiralayan arasında yapılan sözleşme esas alınacaktır. 3. İkametgâh olarak kiralanacak konutlar lüks (sauna, jakuzi, dubleks, tripleks, şömine) olmayan konutlardan seçilecek, büyükşehir belediyelerinin bulunduğu illerde şehrin bulvar ve ana caddeleriyle iş merkezi yoğunluklu mahaller dışında olacaktır. 4. 3’üncü maddede belirlenen kriterlere göre hak sahiplerine ödenecek kira bedeli, kiralamanın yapıldığı yerdeki belediye rayiçlerini geçmeyecektir. Bunun için hak sahibi şehit yakını kiralamanın yapıldığı yerdeki belediye başkanlığından, konutun rayiç bedelini gösterir bir belge alması gerekmektedir. 5. Yakıt, su, elektrik, apartman ve site aidatı gibi ödemeler kira kapsamında olmadığından kira bedeli dışında tutulacak ve oturanlar tarafından karşılanacaktır. 6. 3713 sayılı Kanunun anılan hükmü çerçevesinde kira sözleşmeleri hak sahibi ile mal sahibi arasında yapılacak ve kiralamanın yapıldığı yerdeki kurum harcama yetkilisince onaylanacaktır. 4-BARINMA VE BAKIM HAKKI Yaşamak için gerekli hareketleri kendi kendine yapmaktan aciz ve muhtaç olan Terör malulleri, kamu kurum ve kuruluşlarında yada özel yurtlar ile huzurevlerinde parasız olarak barındırılır. 5-TOPLU KONUT FONUNDAN FAİZSİZ KONUT KREDİSİ VERİLMESİ Toplu Konut Fonundan şehit Ailelerine Maluller İle Dul ve Yetimlerine Açılacak Faizsiz Konut Kredisi Yönetmeliği 21/09/1991 tarih ve 20998 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu yönetmelik kapsamında kredi kullandırılacak hak sahipleri aşağıdaki şekilde belirlenmiştir. Maluller için; 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 21 maddesi ve geçici 8 inci maddesi gereği, 01.01.1968 tarihinden sonra memur ve kamu görevlilerinden yurtiçinde ve yurtdışında görevlerini ifa ederlerken veya sıfatları kalkmış olsa dahi bu görevlerini yapmalarından dolayı terör eylemlerine muhatap olarak yaralanarak ve sakatlanarak malul olanların, öncelik sıralamasına göre, – Maaşa bağlanan malulün kendisinin, ölümü halinde, 6-ÜCRETSİZ SEYAHAT HAKKI 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki görevler nedeniyle malul duruma düşerek aylık bağlananlarla, bunlardan ölenlerin dul ve yetimlerine ücretsiz seyahat etme hakkı tanınmıştır. Maaş bağlanması ile birlikte “Ücretsiz Seyahat (Serbest) Kartı” hak sahiplerine ulaştırılır. 17.05.1995 tarihli ve 22286 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığınca Aylık Bağlananlara Verilecek Tanıtım Kartları Ve Ücretsiz Seyahat Kartları Yönetmeliği’nin 5 inci maddesine istinaden, seyahat kartı verilecek olanlar aşağıdaki şekilde belirlenmiştir. a) Kendileri; – Terörle mücadelede yaralanan veya sakatlananlar, b) Eşleri; c) Yetimleri; Yukarıda sayılanlar Devlet Demiryollarının yurtiçi hatlarında, denizyolları şehir hatlarında, belediyelere, belediyeler tarafından kurulan şirketlere ya da belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs veya şirketlere ait şehir içi toplu taşıma araçlarında ücretsiz olarak seyahat ederler. Bu hususlar ücretsiz seyahat kartlarının arka yüzünde belirtilir. Bu kart Sosyal Güvenlik Kurumunca verilir. Hak sahiplerine maaş bağlanmasına müteakip ücretsiz seyahat kartı ulaşmamışsa dilekçe ve iki adet fotoğrafla birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu Kamu Görevlileri Emeklilik İşlemleri Daire Başkanlığı (Ankara) adresine müracaat etmeleri gerekmektedir. 7-YURT DIŞI TEDAVİ HAKKI Memur ve kamu görevlilerinden terör eylemlerine muhatap olarak yaralanan, sakatlananlar ile ölenlerin dul ve yetimleri, Emekli Sandığınca verilen tanıtım kartlarıyla, kamu kurum ve kuruluşlarına ait bütün hastanelerde muayene ve tedavi edilirler. Malûl olanların eksilen vücut organları, yurt içi veya yurt dışında en son teknik usûllere göre yapılması mümkün sunileriyle tamamlatılır ve gerekirse tamir ettirilir veya yenisi yaptırılır. 8- BURS VERİLMESİ 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21/ı maddesi uyarınca terörle mücadeleden dolayı köyleri boşaltılan üniversite öğrencilerine ve ölenlerin çocuklarına yüksek öğrenimleri süresince Devletçe karşılıksız burs verilir. |
Emekli Sisteminden Doğan Haklar
|
1-VAZİFE MALÜLLÜĞÜ AYLIĞI 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’na göre, gerek askerlik görevini yürütmekte iken, gerekse askeri ve sivil memuriyet niteliğinde hizmet yürütmekte iken “görevden kaynaklanan nedenlerle” malul duruma düşenlere “vazife malullüğü aylığı” bağlanır. Aylık bağlanabilmesi için kişinin, görevi ile ilgili nedenlerden dolayı malül hale gelmesi gerekir. Malullük derecesi Kanunda 6 derecede sınıflandırılmakta olup, ölüm halinde birinci derece malullük esas alınarak aylık bağlanmaktadır. Ölüm halinde dul ve yetimleri bu haklardan yararlandırılır. Uygun şartların bulunması halinde yetim kapsamında, ana ve baba da bu aylıktan yararlandırılmaktadır. Vazife malulü yada vazife malulü ölmüşse onun dul ve yetimleri istenen belgelerle birlikte kendi kurumlarına yada Sosyal Güvenlik Kurumu Kamu Görevlileri Emeklilik Dairesi Başkanlığı’na başvururlar. Başka yerden aylık alıp almadığına veya herhangi bir işte çalışıp çalışmadığına dair bireysel konulara ilişkin düzenlenmesi gereken belgeler(Kimlik Araştırma Belgesi..vb), aylık bağlanacak kişiler tarafından tanzim edilerek Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilir. 2-HARP MALÜLLÜĞÜ AYLIĞI T.C. Emekli Sandığı Kanunu’na göre, gerek askerlik görevini yürütmekte iken ve gerekse askeri ve sivil memuriyet niteliğinde hizmet yürütmekte iken “harp etkileri sonucu” malul duruma düşenlere “harp malullüğü aylığı” bağlanır. Kanunun ilgili maddelerinde harp malullerinin kimleri kapsadığı gösterilmiştir. Bu kapsama girenler vazife malulü işlemlerinde olduğu gibi, istenen belgelerle birlikte kurumlarına müracaat ederler. Kurumları gerekli belgeleri tamamladıktan sonra dosyalarını Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderirler. 3-EK ÖDEME(TÜTÜN İKRAMİYESİ) Harp malullüğü aylığı bağlananlarla “olağanüstü hal, talim, tatbikat veya manevra sırasında görevin veya çeşitli harp silah ve vasıtalarının sebep ve tesiriyle vazife malûllüğü aylığı bağlananlar” a hayatta oldukları sürece, bunlardan ölenlerin dul ve yetimlerine aylık bağlanması halinde ise aylık aldıkları sürece ayrıca “ek ödeme” yapılır. Kanun değişikliği yapılmadan önce ek ödemeler tütün satışlarından elde edilen kârın belli bir oranının harp ve vazife malullerinin dul ve yetimlerine dağıtımı şeklinde gerçekleştirilirken, daha sonra yapılan düzenlemelerle “ek ödeme” başlığı altında dağıtımına başlanmıştır. Bu ödemeler, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yılda bir kez olmak üzere, herhangi bir müracaat şartı aranmaksızın her yılın ilk üç ayı içerisinde hak sahiplerinin hesaplarına aktarılır. 4 – İKRAMİYE ÖDENMESİ 2629 sayılı Uçuş, Paraşüt, Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağa Adam Hizmetleri Tazminat Kanunu ve 3160 sayılı Emniyet Teşkilatı Uçuş Hizmetleri Tazminat Kanunu kapsamına giren personelden, uçuş, paraşüt, denizaltı, dalgıç ve kurbağa adam hizmetlerinin fiilen ifası sırasında; – Yaşamını sürdürebilmek için gerekli hareketleri yapamayacak ve başkasının yardım ve desteğine muhtaç olarak derecede malul olanlar ile ölenlerin dul ve yetimlerine en yüksek Devlet memuru aylığı üzerinden, – Diğer malullere ise mevcut aylıkları üzerinden 30 yıl hizmet yapmış gibi, emekli ikramiyesi ödenir. 5-VAZİFE VE HARP MALÜLLÜĞÜ AYLIĞI ALANLARIN EMEKLİLİK SİSTEMİNDEN KAYNAKLANAN DİĞER HAKLARI -Er Vazife ve Er Harp Malullüğü Aylığı Alanların Başka Bir İşte Çalışırken Aylıklarının Devam Etmesi: Askerlik görevini yürütürken malul duruma düşerek vazife veya harp malullüğü aylığı bağlandıktan sonra, gerek memuriyet niteliğinde olsun, gerekse sigortalı nitelikte olsun, başka bir göreve girenlerin vazife veya harp malullüğü aylıkları kesilerek görevlerinden ayrıldıktan sonra yeniden bağlanır, bu görevden ayrılma sırasında ayrıca bir aylığın hak edilmesi halinde iki aylık birlikte ödenir. Ayrıca, emekli aylığı almakta iken, askerlik görevine başlamasından sonra, askerlikten dolayı vazife veya harp malullüğü aylığına ayrıca hak kazananlara, her iki aylığı birlikte ödenir. Yukarıda belirtilenlerin ölümleri halinde, dul ve yetimlerine iki aylık birden ödenir. -Sigortalı Çalışma Halinde Yetim Aylıkları Kesilmez: Er Vazife Malullüğü ve Er Harp Malullüğünden doğan yetim aylığı almakta iken sigortalı olarak çalışılması halinde yetim aylığı kesilmez. -Harp Malullüğü Zammının Devamlılığı: Harp malullüğü aylığı alanlardan, memuriyete başlayanların harp malullüğü zammı kesilmez. -Barınma Hakkı : Yaşamak için gerekli hareketleri kendi kendine yapmaktan aciz ve muhtaç olan harp malulleri, parasız olarak barındırılır ve tedavileri yaptırılır. Yedirilmeleri için harcanacak paralar, bunların aylık ve harp malullüğü zamlarından kesilir. Bunun için öncelikle ilgili askerlik şubelerine müracaat etmeleri gereklidir. -Yükseltme Hakları (Emsal Terfi Uygulaması) ve Bakım Yardımı a) Harp malullüğü aylığı bağlananlar, Bu nedenlerle vazife malullüğü yada harp malullüğü aylığı bağlananlardan hayatta kalan, ancak başkasının yardım ve desteği olmadan yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak derecede malul olanlara, ayrıca asgari ücretin net tutarı kadar bir meblağ aylıklarıyla birlikte ödenir. Daha sonra bu kapsama girenler de aynı haktan faydalanır. -Kesilmeyen Yetim Aylıkları : T.C. Emekli Sandığından yetim aylığı almakta iken, Harp Okulunda eğitime başlayan öğrencilerin yetim aylıkları kesilmez. |
Şehit Aileleri ve Gazilerimize Sağlanan Diğer Haklar
|
1-MESKENDE TÜKETİLEN ELEKTRİK ENERJİSİNDE İNDİRİM Sosyal Güvenlik Kurumu Kamu Görevlileri Emeklilik İşlemleri Dairesi Başkanlığınca kendilerine maaş bağlanan şehit yakını ve gazilerimizin ikamet ettikleri konutta tükettikleri elektrik enerjine %40 oranında indirim uygulanmaktadır. Şehit yakını ve gazilerimiz, söz konusu indirimli elektrik tarifesinden yaralanabilmek için kendilerine maaş bağlandığını gösteren belgesi ve mesken elektrik abonesi için http://www.tedas.gov.tr internet adresinde belirtilen belgelerle birlikte, bağlı bulundukları yerin İl Müdürlüğü veya İlçe İşletme Müdürlüğü/İlçe İşletme Şefliği Müşteriler veya Abone Servislerine müracaat etmekleri gerekmektedir. 2-MESKENDE TÜKETİLEN SU TÜKETİMİNDE İNDİRİM 1005 ve 3292 sayılı kanunlara göre aylık bağlananlar ile malûl gazi olarak aylık bağlanmış olanlar ve şehit dul ve yetimi sıfatıyla aylık veya gelir bağlanmış bulunanların; belediyelerce tahakkuk ettirilecek su ücreti % 50’den az indirim içermemek üzere belediye meclisleri tarafından belirlenecek tarife üzerinden alınır. 3-KAMU KURUM ve KURULUŞLARINA AİT SOSYAL TESİSLERDEN FAYDALANMA Şehitlerimizin eş, anne, baba ve çocukları Başbakanlığın 2006/16 sayılı genelgesi gereğince, ikametgah mahalleri dışına çıktıklarında kamu kurum ve kuruluşlarına ait misafirhane ve sosyal tesislerden bu kurum ve kuruluşların kendi personeline uyguladığı ücret tarifesine göre yararlandırılmaktadırlar. 4-18 MART ŞEHİTLER GÜNÜNDE ŞEHİT YAKINLARINA İDARİ İZİN VERİLMESİ 2005/27 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile; 18 Mart Şehitler Gününde yapılacak etkinliklere rahatlıkla katılabilmelerini sağlamak amacıyla kamu kurum/ kuruluşlarında çalışan şehit dul ve yetimleri ile anne, baba ve kardeşlerinin 18 Mart Şehitler gününde idari izinli sayılmışlardır. 5-DEVLET MEMURU OLARAK GÖREV YAPAN ŞEHİT YAKINLARININ ATANMASINDA KOLAYLIK “Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğe” ilave edilen bir madde ile; terörle mücadelede çalışamayacak derecede malul olan ya da malul olup da çalışabilir olan kamu görevlileri ile erbaş ve erlerin, Devlet memuru olarak görev yapan eş ve çocukları ile anne, baba ve kardeşlerinin atanma taleplerinin yerine getirilmesi kolaylaştırılmıştır. 6-MİLLİ PİYANGO İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNCE VERİLEN BAYİLİK RUHSATLARINDA KOLAYLIK İdarece, yerleşim yerlerinde bayilik verme ihtiyacının bulunması halinde baş bayiler ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun değişik 21 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde sayılanlara bir yıldır faaliyet gösterme şartı aranmaksızın ve 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre çalışma gücünün en az yüzdekırk (%40) ını kaybetmiş olanlardan bu maddedeki diğer koşulları taşıyan gerçek kişilere kura çekilişine tabi tutulmaksızın öncelik tanınır. 7-SOSYAL HİZMETLER ve ÇOCUK ESİRGEME KURUMUNCA SAĞLANAN KOLAYLIKLAR Yardıma, bakıma ve korunmaya ihtiyaç duyan şehitlerimizin eş, çocuk, anne ve babalarını Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğüne bağlı; • Çocuk yuvaları, kurum olanakları ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde ihtiyaç sahiplerinin başvuruları öncelikle kabul edilmektedir. Ayrıca, Ülkemizde ağır özürlü olanlara belirli şartları taşımaları halinde bakım hizmeti verilmektedir. Bunun için müracaat edilmesi halinde, İl Sosyal Hizmetler Müdürlüklerinde görevli bakım hizmetleri değerlendirme heyetlerince özürlünün ikametgahlarında inceleme yapılarak bakım raporu hazırlanmaktadır. Bakım raporunda özürlünün günlük hayatın alışılmış tekrar eden gereklerini önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının yardımı ve bakımı olmadan devam ettiremeyecek derecede düşkün olduğunun; her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirleri toplamı esas alınmak suretiyle bakmakla hükümlü olunan birey sayısına göre kendilerine düşen ortalama aylık gelir tutarının, bir aylık net asgari ücret tutarının 2/3 ünden daha az olduğunun tespit edilmesi halinde; Özürlünün, bakımını üslenen akrabasına bir aylık net asgari ücreti tutarında bakım ücreti ödemesi yada özürlünün bakımını üslenecek akrabası bulunmaması halinde bakım hizmetini verecek özel bakım merkezlerine 2 aylık net asgari ücret tutarında bakım ücreti ödemesi Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından yapılmaktadır. Sağlanan kolaylıklardan ve özürlü bakım hizmetlerinden yararlanabilmek için özürlü bireyin ikamet ettiği İl/İlçe Sosyal Hizmetler Müdürlüklerine başvurmak gerekmektedir. 8-BAZI ÜNİVERSİTELERİN SAĞLADIĞI KOLAYLIKLAR Terörle mücadelede şehit olan T.S.K’ ne mensup şehitlerden sosyal güvencesi bulunmayan anne, baba, eş ve çocuklarına üniversitenin hastane ve diş hekimliği fakültesinde ücretsiz teşhis ve tedavi hizmeti sunulmaktadır. -T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ Ülkemizin vatanı ve milleti ile bölünmez bütünlüğünü korumak için şehit düşen ve sosyal güvencesi bulunmayan, T.S.K. mensubu er ve erbaşların anne,baba,eş ve çocuklarının muayene,tetkik ve tedavileri Fırat Tıp Merkezinde ücretsiz olarak yapılmaktadır. 9-HAC KONTENJANINDAN YARARLANMA HAKKI Diyanet İşleri Başkanlığınca Bakanlıklararası Hac ve Umre Kurulu kararları çerçevesinde 2007 ve 2008 yılı hac organizasyonlarında olduğu gibi 2009 yılı hac organizasyonunda da şehitlerimizin, daha önce hacca gitmeyen ve müracaat süresi içerisinde kayıt yaptırmış olan anne, baba ve eşleri ile kayıt yaptırmış olan gazilerimiz ve eşlerinden sırası gelmeyenlere; şehit ailesi ve gazi olduklarını Genel Kurmay Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü veya Valiliklerden alacakları belge ile ibraz etmeleri şartıyla kayıt hakkı verilmiştir. Bunların tespiti Diyanet İşleri Başkanlığınca yapılmakta ve kayıtları da kendileri için ayrılan kontenjan nispetinde, kur’a sıralamaları dikkate alınarak, tercih ettikleri hac kategorisine ait ücreti de yatırmaları kaydıyla İl Müftülüklerince yapılmaktadır. 10-SAĞLIK KURULU RAPORLARI İÇİN ÜCRET ALINMAMASI 4736 sayılı Kanunun verdiği yetkiyle çıkarılan 3654 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına dayanılarak çıkarılan “Sağlık Bakanlığı, Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 03.03.2004 tarih ve 2004/30 sayılı genelgesi uyarınca; şehit yakını ve gazilerimizin özel kanunlar uyarınca kendilerine tanınan haklardan yararlanabilmeleri maksadıyla almaları gereken özürlü sağlık kurulu raporları için muayene, tetkik, rapor ücreti, bağış ve evrak parası adı altında herhangi bir ücret talep edilmemesi karara bağlanmıştır. 11-GSM OPERATÖRLERİNİN SAĞLADIĞI KOLAYLIKLAR Şehit yakını ve gazilerimize Avea, Turkcell, Telsim tarafından indirimli ücret tarifesi uygulanmaktadır. 12-BELEDİYELERİN ARSA, KONUT VE İŞYERİ ÜRETİMİ, TAHSİSİ, KİRALAMASI VE SATIŞINDA ŞEHİT YAKINI VE GAZİLEREMİZE SAĞLANAN KOLAYLIKLAR Belediyeler tarafından üretilen arsa ve sosyal konutların söz konusu yönetmelik kapsamında aşağıda sayılan şartları taşıyanlara Kıymet Takdir Komisyonu tarafından belirlenen bedeli karşılığında ihalesiz olarak tahsis edilmesini karara bağlamaktadır. Yönetmeliğin 7 inci maddesine göre konut yapılmak amacıyla arsa tahsis edilecekler ile sosyal konut tahsis edileceklerde aşağıdaki şartlar aranmaktadır. |